Shfaqja e filmit shqiptar “Lejleku”, i regjisorit kosovar Isa Qosja, në festivalin Xhada në Podgoricë më 3 shtator u ndërpre me forcë pas reagimit të disa qytetarëve, të cilët nuk e pranuan që filmi ishte në gjuhën shqipe.
Kabineti i presidentit të Malit të Zi, Jakov Millatoviq, kërkoi që filmi të ripërsëritet për publikun dhe theksoi se autorët e incidentit duhet të identifikohen dhe ndjekin penalisht. “Është e rëndësishme që shfaqja e filmit të mundësohet sërish,” thuhet në deklaratë.
Policia, ndërkohë, nuk ka dalë me një qëndrim zyrtar, duke thënë jozyrtarisht se po mbledh informacione dhe vepron sipas urdhrave të prokurorit. Organizatorët e festivalit konfirmuan se situata ishte e pakëndshme dhe ndërprerja u bë për arsye sigurie.
Një dëshmitar, Jasmin Muriq, tregoi se pas skenës së parë disa njerëz u larguan duke bërë komente negative, ndërsa më vonë një grup tjetër filloi të bërtiste dhe të kërkonte ndërprerjen e filmit. Organizatorët u përpoqën ta qetësonin situatën, por disa nga qytetarët reaguan me kërcënime dhe fyese, madje edhe me shenja sulmi fizik.
Producenti i filmit, Ivan Gjuroviq, tha se askush nga institucionet nuk i ka kontaktuar pas incidentit dhe theksoi se filmi tregon për pozitën e grave në zonat e izoluara, përfshirë pjesë të Malit të Zi, dhe përfshin punën e artistëve shqiptarë, malazezë dhe serbë. Ai e konsideron ngjarjen një simptomë të problemeve më të thella shoqërore dhe mungesës së mbrojtjes së diversitetit kulturor.
Incidenti u dënuar nga qytetarë, organizata joqeveritare, përfaqësues politikë dhe fetarë. Zyra e Presidentit të Malit të Zi e quajti ndërprerjen një akt diskriminimi dhe jotolerance për shkak të gjuhës së përdorur në film, ndërsa kryetari i Bashkësisë Islame, Rifat Fejziq, e cilësoi si sulm ndaj diversitetit kulturor të vendit.
Zëvendëskryeministri Nik Gjeloshaj dhe zëvendëskryetari i Kuvendit Nikollë Camaj kërkuan reagim të menjëhershëm nga institucionet për të siguruar që autorët të identifikohen dhe ngjarja të mos përsëritet.
Delegacioni i Bashkimit Evropian në Mal të Zi, mbështetës financiar i festivalit, theksoi në një deklaratë se liria artistike është pjesë e pandashme e lirisë së shprehjes dhe një nga vlerat themelore demokratike.