Pse vala e sanksioneve që synon dobësimin e Moskës nuk po ndikon në ekonominë ruse? Pyetja intensifikohet, veçanërisht kur lufta në Ukrainë intensifikohet.
Pavarësisht kufizimeve të eksportit, ngrirjes së aseteve dhe një ekonomie të shkëputur nga sistemi financiar global, Kremlini nuk e lë të lirë dhe vazhdon sulmet e tij kundër Kievit. Jo vetëm që lufta po vazhdon dhe tashmë është e qartë se do të ketë një zgjerim të frontit, por edhe ekonomia ruse është në gjendje të shkëlqyer shëndetësore.
Sipas analistëve, ne duhet të shohim se ku kanë goditur sanksionet: fort në sektorin e gazit, “butë” në sektorin e naftës. Pse?
Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj perëndimorë e dinë mirë se Rusia mbetet ende një lojtar thelbësor në tregun global të energjisë. Rënia e tij do të nënkuptonte çmime më të larta të energjisë për të gjithë, duke rezultuar në një recesion që mund të pushtojë edhe tregjet e tyre. Rezultati: ekonomia ruse mbetet solide dhe Presidenti Vladimir Putin mund të vazhdojë të investojë në armë me një perspektivë anti-ukrainase.
Aftësia e Rusisë për t’iu përshtatur sanksioneve
Për këtë vit Fondi Monetar Ndërkombëtar ka parashikuar rritje ekonomike për Rusinë prej 3.2%. Shumë produkte perëndimore, pavarësisht sanksioneve, vazhdojnë të mbërrijnë në supermarketet ruse përmes rrugëve të reja tregtare që synojnë anashkalimin e kufizimeve. Moska më pas bëri përpjekje për të prodhuar vetë disa mallra që nuk mund të kalojnë kufijtë në anën e Bashkimit Evropian. Kur dyert u mbyllën në anën e 27 shteteve të bllokut të BE-së dhe SHBA-së, aftësia e Kremlinit ishte të shikonte diku tjetër, duke hyrë shpejt në tregjet e Afrikës, Azisë dhe Amerikës Latine, si për të gjetur lëndë të para dhe për të vendosur produktet e tij.
Prandaj, izolimi i Vladimir Putin është vetëm pjesërisht i vërtetë.
“Duket se ekonomia ruse ka arritur të përshtatet me kushtet e jashtme shumë të pafavorshme”, tha për BBC Yevgeny Nadorshin, ekonomist i lartë në PF Capital.
“Pa dyshim që sanksionet kanë thyer shumë në mekanizmin funksional brenda ekonomisë, por shumë janë rikthyer”, shtoi eksperti.
Sanksione të dobëta ndaj naftës ruse
Sanksionet nuk hyjnë në fuqi menjëherë dhe nuk dihet me siguri se si do të mund të reagojë një vend që i vuan ato. Rusia ka treguar se ka qenë në gjendje të gjejë një alternativë. Si? Eksportet ruse të naftës kanë marrë rrugë të ndryshme. Duke mos qenë më në gjendje të rrjedhin drejt Evropës, Moska i dërgoi ata drejt Kinës dhe Indisë. Përballë kësaj kthese, në dhjetor 2022, udhëheqësit e G7 dhe BE-së prezantuan një plan kapitalizimi të çmimeve për të kufizuar të ardhurat që Rusia fiton nga eksportet e naftës së papërpunuar.
Paralajmërimi i SHBA për Kievin: “Mos prek naftën ruse”
Qëllimi ishte mbajtja e çmimeve për fuçi nën 60 dollarë. Kjo zgjidhje gjithashtu doli të ishte pjesërisht joefektive. Kufiri uli të ardhurat, por nafta ruse vazhdoi të vërshonte tregun global, kryesisht në avantazh të Pekinit. Pse? Sipas Financial Times, Presidenti i SHBA Joe Biden i tha shprehimisht Kievit të mos sulmonte infrastrukturën ruse të naftës për të parandaluar rritjen e çmimeve të naftës së papërpunuar. Ka nga ata që theksojnë se Rusia u godit qëllimisht, por nuk u fundos.
Rreziku i recesionit nëse Rusia fundoset
“Sepse Evropa ka zgjedhur të mos e lërë të shembet, për të mos na tërhequr ne dhe botën në recesion. Thjesht merrni bursën dhe krahasoni se si po shkon në Moskë për gazin (shumë keq, linjë blu) dhe për naftën (mirë , vija e kuqe)”, ka shkruar Matteo Villa, i cili drejton DataLab të Institutit Italian të Studimeve Politike Ndërkombëtare (ISPI), në X.
“Rreth dy të tretat e të ardhurave nga karburantet fosile vijnë nga nafta, jo gazi”, shtoi Villa.
“Në një farë kuptimi, ne kemi refuzuar të sanksionojmë siç duhet naftën ruse”, tha për BBC Elina Ribakova, një studiuese e tregjeve globale në Institutin Bruegel në Bruksel.
Rreth dy të tretat e shitjeve të karburanteve fosile të Rusisë sot vijnë nga nafta. Kjo do të thotë se rruga për dobësimin e Putinit është ende qartësisht e përpjetë.