Një propozim tronditës vjen nga një 25-vjeçar amerikan, inxhinier softueri në Microsoft, i cili ka sugjeruar shpërthimin e një bombe bërthamore më të madhe se çdo test i mëparshëm, në thellësitë e oqeanit – me qëllim që të luftohet ndryshimi klimatik.
Andy Haverly, autor i një punimi të publikuar në platformën arXiv (ende jo e rishikuar nga ekspertë), thotë se kjo “zgjidhje ekstreme” do të ekspozonte shkëmbinj karbon-thithës në shtratin e detit, të aftë për të ulur ndjeshëm nivelet e CO₂ në atmosferë. Ai parashikon se një shpërthim me rendiment 81 gigaton do të mund të “neutralizojë” emetimet e karbonit për plot 30 vjet – duke krahasuar idenë e tij me një bombë mbi 1000 herë më të fuqishme se “Car Bomb” e vitit 1961 nga Bashkimi Sovjetik.
Ironikisht, Haverly nuk është as shkencëtar klime dhe as inxhinier bërthamor. Ai vetë pranon se ideja i lindi pas shikimit të filmit “Oppenheimer”, që, sipas tij, “i solli fuqinë bërthamore në mendje”.
“Ka elementë të njohur në këtë propozim,” thotë ai, “por kombinimi i tyre për të adresuar ndryshimet klimatike nuk është marrë ndonjëherë seriozisht.”
Ekspertët nuk kanë reaguar ende zyrtarisht, por ideja ka ngjallur debat të nxehtë në qarqet akademike dhe në rrjete sociale, ku shumë e konsiderojnë planin të rrezikshëm, joshkencor dhe etikisht problematik.
Ky nuk është rasti i vetëm i një propozimi radikal për të ndalur ngrohjen globale. Mbretëria e Bashkuar po shqyrton një projekt 50 milionë paund për të zbehur rrezet e diellit, përmes spërkatjes së grimcave në atmosferë dhe ndriçimit të reve detare – ide të cilat gjithashtu i përkasin fushës së diskutueshme të gjeoinxhinierisë.