TIRANË- Ministria e Financave ka hedhur për konsultim publik projektligjin “Për rivlerësimin e pasurisë së paluajtshme”, që pritet të fillojë vitin e ardhshëm. Projektligji parashikon që gjithë individët, të cilët kanë në pronësi pasuri të paluajtshme kanë të drejtë që, nga data 1 Janar 2026 deri në datën 30 shtator 2026, të bëjnë rivlerësimin e kësaj pasurie me vlerën e tregut.
Tatimi që paguhet për regjistrimin e këtij rivlerësimi propozohet të jetë sa 5% e bazës së tatueshme, e shprehur si diferenca mes vlerës së mëparshme të pronës dhe vlerës së re të saj, që do të dalë nga rivlerësimi.
Rivlerësim mund të bëhet nga një ekspert i licencuar për vlerësimin e pasurisë së paluajtshme nga institucionet përkatëse ose nga zyrat vendore të Agjencisë Shtetërore të Kadastrës.
Në rast se individi zgjedh që të bëjë rivlerësimin me një ekspert të licencuar, atëherë aplikimit të tij për rivlerësim të pasurisë së paluajtshme i bashkëlidh edhe aktin e vlerësimit të ekspertit.
Zyrat vendore të Agjencisë Shtetërore të Kadastrës do të përllogarisin bazën e tatueshme, e cila llogaritet si diferencë ndërmjet vlerës së pasqyruar në akt ekspertimi, e cila nuk mund të jetë më e vogël se çmimet minimale fiskale në fuqi në momentin e vlerësimit, dhe vlerës së regjistruar të pasurisë ose vlerës së rivlerësuar sipas ligjeve të mëparshme të rivlerësimit dhe për të cilin është paguar tatimi. Çmimi minimal fiskal do të llogaritet sipas dispozitave të Udhëzimit të Përbashkët mes ministrisë përgjegjëse për financat dhe Agjencisë Shtetërore të Kadastrës, nr. 34, datë 29.12.2023 “Për tatimin mbi të ardhurat nga tjetërsimi i pasurive të paluajtshme”. ASHK gjithashtu do të llogarisë vlerën e tatimit që duhet të paguajë individi për ta regjistruar këtë rivlerësim.
Në rast se individi zgjedh që rivlerësimi të kryhet nga ASHK, me çmimet minimale fiskale në fuqi, atëherë ky fakt duhet të shprehet në formularin që i bashkëlidhet aplikimit të tij për rivlerësim.
Në rastet kur pasuria e paluajtshme rezulton e regjistruar pa një kontratë shitjeje, atëherë, si vlerë regjistrimi, në ASHK, konsiderohet vlera e çmimeve minimale fiskale në çastin e regjistrimit të aktit të fitimit të pronësisë.
Për rastet e kalimit të së drejtës së pronësisë mbi pasuritë e paluajtshme, në zbatim të ligjit “Për tatimin mbi të ardhurat”, të bërë pas rivlerësimit, tatimi do të llogaritet sipas normave në fuqi mbi fitimin e realizuar, si diferencë e vlerës, në momentin e kalimit të së drejtës së pronësisë, me vlerën e rivlerësuar, për të cilën është paguar tatimi.
Gjithashtu, personat juridikë, të cilët kanë të regjistruar në pasqyrat e tyre financiare pasuri të paluajtshme me vlerë më të vogël se ajo e tregut, kanë të drejtë të bëjnë, brenda datës 30 shtator 2026, rivlerësimin me vlerën e tregut të këtyre pasurive.
Diferenca ndërmjet vlerës që rezulton nga rivlerësimi, me vlerën kontabël të pasurisë, do të reflektohet në pasqyrat financiare të vitit 2026.
Shkalla e tatimit edhe për personat juridikë, do të jetë sa 5% e diferencës ndërmjet vlerës së rivlerësimit dhe vlerës kontabël të regjistruar, për pasuritë e paluajtshme.
Objekt i këtij ligji do të jetë edhe rivlerësimi i pasurive të paluajtshme që janë në proces regjistrimi, duke përfshirë edhe pasuritë e legalizuara. Megjithatë, procedurat e rivlerësimit dhe pagesës për këtë kategori të pronave do të përcaktohen me vendim të Këshillit të Ministrave.
Rivlerësimi i pasurive të paluajtshme ka ngelur pezull prej më shumë se një viti. Në maj të vitit të kaluar, deputetja Blerina Gjylameti pati depozituar në Kuvend një projektligj, ku propozonte rivlerësimin e pasurive të paluajtshme me një tatim prej 3%.
Megjithatë, ky propozim nuk gjeti mbështetjen e qeverisë që vendosi se rivlerësimi do të bëhet me një tatim prej 5%, por vetëm pas miratimit të çmimeve të reja të referencës./MONITOR