Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnë një plan për të tërhequr rreth një të tretën e avionëve të tyre luftarakë të dislokuar në Evropë, një lëvizje që pritet të ndikojë në kapacitetet operacionale të NATO-s për sulme me rreze të gjatë dhe misione mbikëqyrjeje.
Sipas informacionit të raportuar nga “The New York Times”, vendimi u është komunikuar aleatëve evropianë në fillim të qershorit përmes një dokumenti zyrtar, pjesë të të cilit janë parë nga media. Zyrtarë evropianë kanë folur në kushte anonimiteti, duke theksuar ndjeshmërinë e çështjes.
Pentagoni ka refuzuar të komentojë shifrat konkrete, duke iu referuar vetëm deklaratave të Komandës Evropiane të SHBA-së, e cila ka njoftuar në mënyrë të përgjithshme synimin për rishikim të angazhimeve ushtarake në Evropë.
Detajet e publikuara fillimisht nga “Die Welt” japin, sipas raportimeve, një pasqyrë më të qartë të shkallës së reduktimit të pranisë ushtarake amerikane në kontinent, në një kohë kur aleanca NATO konsiderohet ende thelbësore për frenimin e Rusisë.
Plani nuk ka ende një afat të qartë zbatimi, por zyrtarë amerikanë kanë lënë të kuptohet se ndryshimet mund të hyjnë në fuqi më shpejt nga sa prisnin aleatët evropianë.
Sipas ekspertëve, një reduktim i tillë mund të ndikojë në aftësinë e NATO-s për të monitoruar aktivitetet detare ruse dhe për të përdorur sisteme me rreze të gjatë veprimi, përfshirë raketa si Tomahawk. Edhe pse vendet evropiane kanë kapacitete të ngjashme, analistët vlerësojnë se efektin më të fortë parandalues e kanë sistemet e kontrolluara nga SHBA.
Presidenti Donald Trump ka kritikuar prej vitesh nivelin e angazhimit financiar të SHBA-së në NATO, duke kërkuar që vendet evropiane të rrisin shpenzimet për mbrojtjen dhe duke paralajmëruar herë pas here për rishikim të rolit amerikan në aleancë.
Ndërkohë, Evropa po përballet me sfida në koordinimin e industrisë së mbrojtjes. Gjermania ka konfirmuar së fundmi tërheqjen nga një projekt i përbashkët me Francën dhe Spanjën për zhvillimin e një avioni të ri luftarak, duke reflektuar vështirësitë në bashkëpunimin ushtarak europian.
Zyrtarë amerikanë kanë theksuar gjithashtu nevojën për zhvendosjen e fokusit strategjik drejt rajonit Indo-Paqësor, në një kontekst të ri të konkurrencës globale.
Gjenerali Alexus G. Grynkewich ka deklaruar se modeli aktual i forcave të NATO-s mbështetet në mënyrë të tepruar te SHBA-të dhe se kjo situatë duhet të ndryshojë, duke reflektuar një rikonfigurim të pritshëm të balancës së sigurisë në aleancë.