Cila është strategjia e Trump?
Kjo përfshirje nuk dihet. Madje edhe njohës të mirë të Uashingtonit zyrtar, pyesin secilat interesa ndjek Donald Trump në Ukrainë.
Çfarë po përpiqet të arrijë Donald Trump me samitet dhe telefonatat e tij kryesisht të papërgatitura? Kjo nuk kuptohet qartë. Njëherë ai e akuzon Ukrainën se në thelb është agresore pse zgjat lufta më shumë se tre vjet e gjysmë. Herë tjetër shpall Presidentin rus Vladimir Putin si problem, si dikush që përhap “mashtrime” dhe bën diçka krejtësisht të ndryshme nga ajo që sapo kishte premtuar në telefonatë.
Por strategjia e Trump është thelbësore për evropianët dhe vlerësimin e rreziqeve për Evropën. Thomas Kleine-Brockhoff, drejtor i Këshillit Gjerman për Marrëdhëniet me Jashtë (DGAP) është i mendimit, se “interesi i Trump në luftën e Ukrainës është riorganizimi i rendit botëror”. Presidenti amerikan po kërkon afrim me Rusinë me qëllimin e një rendi të madh fuqish “në të cilin lojtarët e mëdhenj vendosin dhe lojtarët e vegjël duhet të nënshtrohen”, u shpreh ai për ARD/Bruksel. Për Kleine-Brockhoff kjo shpjegon edhe pse zgjidhjet e propozuara nga vetë Trump janë shpesh në kurriz të Ukrainës. Një fund i shpejtë i luftës është përparësia e tij, “në mënyrë që ai të mund ta vendosë këtë rend me Putinin dhe Xi Jinping”.
Si të mbrohet Ukraina e nga do të vijnë paratë?
Edhe më urgjente se debati rreth mekanizmave mbrojtës pas armëpushimit – ende relativisht teorik – është pyetja shumë konkrete në Kopenhagen: si mund ta mbrojnë më mirë evropianët Ukrainën që tani. Forcimi i ushtrisë ukrainase konsiderohet si garancia më e rëndësishme e sigurisë për vendin – të paktën për momentin, dhe për sa kohë që Putini nuk tregon shenja të reduktimit të sulmeve ushtarake ndaj pozicioneve ushtarake dhe popullsisë civile.
“Tani është bërë mjaftueshëm e qartë se Putini po luan me kohën”, shpjegon drejtori i Institutit DGAP, Kleine-Brockhoff. Prandaj, evropianët duhet t’ia bllokojnë planet Putinit. Kjo përfshin ndërtimin e kapaciteteve të industrisë së mbrojtjes ukrainase dhe bashkëpunimin në mbrojtje, por edhe burime të reja financimi – për shembull, pyetja se “si mund të përdoren asetet ruse në mënyrë më efektive se sot”. Kjo pritet të diskutohet të shtunën, kur të mbërrijnë edhe ministrat e Jashtëm në Kopenhagë. Disa prej tyre duan të konfiskojnë asetet ruse të investuara në Evropë dhe t’i përdorin ato për të mbështetur Ukrainën.
Deri më tani, investimet ruse, të vlerësuara në mbi 200 miliardë euro, vetëm sa janë ngrirë. Evropianët po i tërheqin interesat e këtyre aseteve dhe po i kanalizojnë ato në ndihmë të Ukrainës. Megjithatë, disa kryeqytete evropiane, përfshirë Berlinin, janë të shqetësuar për hapat e mëtejshëm, për shkak të humbjes së besueshmërisë. Edhe shtete të tjera autoritare në Evropë mund të bëhen skeptike dhe të tërheqin asetet e tyre. Janë disa vende që duan ta parandalojnë këtë. Që kjo temë diskutohet në Kopenhagen lidhet me interesimin e kryediplomates, Kaja Kallas, po nëse do të ketë progres nuk dihet./DW