Danimarka, vendi që numëron 1.419 ishuj mbi 100 metra katrorë, po realizon një nga projektet më ambicioze energjetike në Evropë, përmes ndërtimit të një ishulli artificial energjetik në Detin Baltik, pranë ishullit të Bornholmit.
I njohur si Bornholm Energy Island, projekti përfshin një platformë artificiale të lidhur me nënstacione dhe elektrolizatorë, e cila do të shërbejë si nyje grumbullimi dhe shpërndarjeje për energjinë e prodhuar nga parqet eolike offshore. Energjia do të ndahet mes Danimarkës dhe Gjermanisë, duke krijuar një territor energjetik me rëndësi strategjike dhe funksion autonom.
Ky është projekti më i madh ndërkufitar i tranzicionit energjetik në botë dhe njëkohësisht investimi më i kushtueshëm në historinë e Danimarkës. Ai u konkretizua pas marrëveshjes së arritur gjatë samitit të tretë të Detit të Veriut, të mbajtur në Hamburg, mes kancelarit gjerman Friedrich Merz dhe kryeministres daneze Mette Frederiksen.
Kompleksi do të përfshijë stacione konvertimi që transformojnë energjinë elektrike të prodhuar nga turbinat e erës, ndërsa një pjesë e saj do të përdoret për prodhimin e hidrogjenit, i cili më pas do të transportohet drejt Gjermanisë përmes gazsjellësve nënujore.
Fillimisht, Danimarka kishte parashikuar ndërtimin e dy ishujve energjetikë, një në Bornholm dhe një tjetër në Detin e Veriut, por projektet u pezulluan për shkak të pasigurive të tregut dhe mungesës së investitorëve. Situata ndryshoi pas interesimit të ish-presidentit amerikan Donald Trump për Groenlandën, çka, sipas analistëve danezë, i dha projektit të Bornholmit një dimension të ri strategjik dhe gjeopolitik. Ishulli energjetik nuk shihet më vetëm si nismë klimatike, por si element kyç për autonominë energjetike të Evropës.
“Ky projekt ndërkufitar forcon pavarësinë energjetike evropiane, nxit inovacionin dhe rrit qëndrueshmërinë përballë sfidave gjeopolitike,” deklaroi qeveria federale gjermane. Ndërkohë, Komisioni Evropian e ka klasifikuar Bornholm Energy Island si një nga tetë “autostradat energjetike” strategjike të kontinentit.
Plani përfshin ndërtimin e katër stacioneve të mëdha konvertimi: një në Danimarkë, një pranë Greifswald-it në Gjermani dhe dy në Bornholm. Pajisjet kryesore do të furnizohen nga Siemens Energy, ndërsa kabllot nënujore nga kompania daneze NKT.
Projekti pritet të gjenerojë rreth 3 gigavat energji eolike offshore, prej të cilave 2 gigavat do të eksportohen në Gjermani dhe 1.2 gigavat do të furnizojnë Danimarkën. Për krahasim, kapaciteti mesatar i një centrali bërthamor është rreth 1 gigavat.
Kostoja totale e projektit arrin në rreth 7 miliardë euro, të ndara mes dy vendeve sipas përfitimit energjetik, ndërsa Bashkimi Evropian kontribuon me 645 milionë euro për pjesën daneze.
Kryeministrja Frederiksen theksoi se projekti është një përgjigje e drejtpërdrejtë ndaj realiteteve të reja gjeopolitike dhe mbështetet në vlerat demokratike dhe identitetin kombëtar të Danimarkës. Nga ana tjetër, kancelari Merz vlerësoi energjinë offshore si një zgjidhje efikase që shmang dëmtimin e peizazhit dhe shfrytëzon maksimalisht potencialin e erës.
Bornholm Energy Island konsiderohet një projekt pionier për Evropën, që hap një territor të ri rregullator dhe dëshmon se vendet evropiane mund të ndërtojnë vetë-mjaftueshmëri energjetike përballë sfidave gjeopolitike dhe paqëndrueshmërisë së tregut energjetik.