Gjermania abstenoi nga një rezolutë në Kombet e Bashkuara që dënonte tregtinë historike të skllevërve. Anëtarët e tjerë të BE-së gjithashtu abstenuan. Opozita në Gjermani beson se Berlini dërgoi sinjalin e gabuar.
Vendimi nuk është ligjërisht i detyrueshëm, por ka fuqi të madhe simbolike: me një shumicë prej 123 nga 193 shtete anëtare, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara e ka karakterizuar tregtinë e skllevërvenga Afrika përtej Atlantikut që nga viti 1500 si “krimin më të rëndë kundër njerëzimit”.
Propozimi për miratimin e rezolutës u paraqit nga Gana. Vendet e Bashkimit Afrikan dhe vendet e Karaibeve votuan unanimisht në favor të propozimit. Shtetet e Bashkuara, Izraeli dhe Argjentina votuan kundër.
Gjermania abstenoi, ashtu si të gjitha vendet e tjera të Bashkimit Evropian dhe Mbretëria e Bashkuar. Pse? Në një konferencë shtypi të premten (27 mars), zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme Martin Giese tha: “Këtu pati negociata të gjata dhe në rezolutën e propozuar nga Gana pamë pika problematike në tekstin përfundimtar. Në veçanti, rezoluta e përcakton tregtinë transatlantike të skllevërve si krimin më të rëndë në historinë e njerëzimit. Kjo nënkupton një hierarki midis krimeve të ndryshme kundër njerëzimit.”
Qeveria, duke pasur parasysh historinë, nuk mund ta mbështesë këtë, shtoi ai.
Rezervat gjermane mbi përgjegjësinë për Holokaustin
Ky nuk është një argument i ri, sepse praktikisht gjithmonë në historinë e pasluftës, politikanët gjermanë në qeveri, për shkak të përgjegjësisë së tyre për gjenocidin e hebrenjve evropianë gjatë kohës së Nacionalsocializmit, e kanë etiketuar këtë kolaps qytetërimi si krimin më të rëndë të kryer ndonjëherë kundër njerëzimit.
Avet Tesfajesus, një anëtare e Bundestagut nga të Gjelbrit, e kupton këtë. Megjithatë, kritikon përmbajtjen e Gjermanisë. Sipas mendimit të saj, qeveria federale nuk e ka marrë këtë çështje sa duhet seriozisht.
Qëndrimi ndaj kolonializmit trajtohet nga qeveritë konservatore dhe socialdemokrate nën Kancelarin Friedrich Merz (CDU) si një çështje dytësore, thotë Tesfajesus për DW. Pra, ende nuk ka një koncept për t’u marrë me rolin e Gjermanisë në kolonializëm. Por ajo shton se e kupton që “Gjermania është hezituese për termin ‘krimi më i rëndë’ për shkak të historisë sonë. Por mendoj se një shpjegim do të ishte një rrugë e mirë përpara.”
Një arsye tjetër: frika nga një valë e mundshme padish
Një shpjegim i tillë u dha, për shembull, nga Britania e Madhe. Politikanja e gjelbër gjithashtu supozon se një arsye shtesë për ngurrimin ishte se Gjermania nuk mori pjesë kurrë në mënyrë aktive në tregtinë e skllevërve. Por edhe atëherë, beson Tesfajesus, mbetet detyrë e politikës së përgjegjshme të pranojë se cili ishte saktësisht roli i Gjermanisë: “Sigurisht që do të ishte e rëndësishme ta shqyrtonim me kujdes, sepse edhe nëse mund të mos kemi marrë pjesë aktive në tregtinë e skllevërve, ne morëm pjesë aktive në përfitimin dhe fitimin prej saj.”
Së fundmi, shtetet evropiane hezituan të jepnin pëlqimin e tyre për arsye ligjore. Teksti i rezolutës thotë se skllavëria, kolonializmi dhe racizmi shkaktuan vuajtje të mëdha për gratë dhe burrat afrikanë, si dhe për njerëzit me prejardhje afrikane. Dhe rezoluta bën thirrje për kërkim falje, si dhe për dëmshpërblime. Domethënë, për kompensim financiar, anulim të borxhit ose kthimin e pronës kulturore të plaçkitur. Kjo është një nga arsyet pse, nga të gjitha vendet e Bashkimit Evropian, vetëm Holanda deri më tani ka kërkuar zyrtarisht falje për rolin e saj në skllavëri.
Rreth 15 milionë njerëz të marrë me forcë në 300 vjet
Qarqet pranë qeverisë në Berlin pranojnë se edhe Gjermania pret një valë padish nëse tregtia e skllevërve etiketohet si një krim kaq themelor. Siç mund të dëgjohej në Berlin, delegacioni gjerman në Kombet e Bashkuara në Nju Jork ua bëri të qartë këtë edhe një herë përfaqësuesve ganezë pas dyerve të mbyllura.
Midis viteve 1500 dhe 1800, rreth 12 deri në 15 milionë njerëz në Afrikë u kapën dhe u çuan në Amerikë dhe Karaibe, ku u detyruan të punonin si skllevër. Sipas vlerësimeve, më shumë se dy milionë njerëz vdiqën gjatë udhëtimit./dw