Udhëheqësit e mjedisit në Bashkimin Evropian kanë publikuar alarmin pas raportit të fundit të Agjencisë Evropiane për Mjedisin (EEA), sipas të cilit 62% e lumenjve, liqeneve dhe zonave bregdetare ndodhen në gjendje të dobët ekologjike, një rritje e ndjeshme krahasuar me 40% në vitin 2020.
Raporti, që publikohet çdo pesë vjet, ofron një “kontroll shëndeti” për mjedisin dhe klimën në Evropë. Vetëm 37% e lumenjve dhe liqeneve kanë status ekologjik të mirë ose të lartë. Përveç ndotjes së ujërave, raporti paralajmëron se 30% e tokës evropiane është në rrezik për thatësirë dhe 34% e popullsisë së BE-së mund të përballet me mungesë uji në një moment të caktuar.
Shkaktarë kryesorë janë bujqësia intensive dhe shfrytëzimi pyjor, të cilat po ushtrojnë presion mbi burimet ujore dhe biodiversitetin. Mospërmbushja e ligjeve mjedisore të BE-së kushton deri në 180 miliardë euro në vit, përmes ndotjes së ajrit, ujit dhe degradimit të natyrës.
“Nuk mund të ulim ambiciet për klimën dhe mjedisin. Raporti ynë tregon qartë pse duhet të veprojmë,” tha Leena Yla-Mononen, drejtoreshë e EEA.
Komisionerja për Mjedisin, Jessika Roseall, theksoi se mbrojtja e natyrës është investim, jo kosto, dhe përmendi rishikimin e ligjit për ujërat e zeza urbane, që detyron prodhuesit e barnave dhe kimikateve të mbulojnë 80% të kostove të ndotjes sipas parimit “ndotësi paguan”. Aktivistët e mjedisit e kritikojnë paketën ligjore për mungesë ambicie.
Eurodeputetja austriake Lena Schilling paralajmëroi se Evropa po dobëson ligjet që mbrojnë njerëzit, ushqimin dhe ujin, duke vënë në rrezik të ardhmen e kontinentit. Ndërsa përfaqësuesja e Surfrider Foundation Europe, Lucille Labayle, e quajti raportin një “thirrje për zgjim”, duke theksuar se ujërat e ëmbla dhe detare janë degraduar dhe lufta ndaj ndotjes duhet të nisë urgjentisht.
Raporti i EEA nxit hartuesit e politikave dhe qytetarët të veprojnë menjëherë për të mbrojtur burimet ujore dhe për të parandaluar efektet shkatërruese të thatësirës dhe ndotjes në Evropë.