Kultura shqiptare ka humbur një nga figurat e saj më të njohura të trashëgimisë folklorike. Lahutari Jonuz Delaj është ndarë nga jeta këtë të enjte në moshën 76-vjeçare.
Lajmi është bërë i ditur edhe nga ministri i Kulturës Blendi Gonxhja, i cili e përshkroi Delajn si “magjistarin e lahutës” dhe një nga bartësit e fundit autentikë të Eposit të Kreshnikëve.
Në reagimin e tij, Gonxhja theksoi se Delaj përfaqësonte një epokë të gjallë të kujtesës historike shqiptare, duke e mbartur lahutën si pjesë të identitetit dhe traditës gojore të veriut të vendit.
Jonuz Delaj njihej për interpretimet e tij të këngëve epike të trashëguara brez pas brezi, duke u konsideruar një nga ruajtësit më të rëndësishëm të këtij arti që sot është pjesë e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të UNESCO-s.
Postimi i ministrit:
Me ndarjen nga jeta të Jonuz Delaj, kultura shqiptare humbi jo vetëm një lahutar, por një epokë të gjallë të kujtesës sonë historike. I ardhur nga Malësia e Madhe, ai u njoh si “magjistari i lahutës” dhe shpesh u cilësua si një nga bartësit e fundit autentikë të Eposit të Kreshnikëve.
Siç rrëfehet edhe në reportazhe kushtuar jetës së tij, Jonuz Delaj e mbarti lahutën si pjesë të qenies së vet, duke kënduar këngë epike të mësuara gojarisht, pa shkrim e pa skenografi, vetëm me kujtesën, zërin dhe forcën shpirtërore. Për të, lahuta nuk ishte instrument, por dëshmi e identitetit dhe e historisë shqiptare.
Sot, kjo trashëgimi merr një domethënie edhe më të madhe, në kohën kur lahuta shqiptare gëzon statusin e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të UNESCO-s – një vlerësim që nderon edhe figura si Jonuz Delaj, të cilët e ruajtën atë në formën më të pastër.
Ai u largua nga jeta, por zëri i tij mbetet i gdhendur në tingullin e lahutës, në epikën shqiptare dhe në kujtesën tonë kolektive. Institucionet shqiptare janë të angazhuara për ruajtjen, përcjelljen brezave dhe edukimin mbi dijebërjen, që thesaret tona të traditës të jetojnë, të tregohen e të ushtrohen përgjithmonë.