Bashkimi Evropian po hyn në një epokë të re të riarmatimit, teksa më shumë se gjysma e vendeve anëtare kanë kërkuar përdorimin e një klauzole emergjente që u lejon të rrisin ndjeshëm buxhetet e mbrojtjes pa shkelur rregullat fiskale të bllokut.
Komisioni Evropian ka njoftuar se 15 vende anëtare, përfshirë Gjermaninë, Poloninë, Hungarinë dhe Sllovakinë, do të përfitojnë nga një përjashtim i posaçëm që u lejon të investojnë deri në 1.5% të PBB-së në mbrojtje, për katër vitet e ardhshme, pa u penalizuar për deficit apo borxh të lartë.
Kjo lëvizje vjen në sfondin e presioneve në rritje për të përballuar sfidat e sigurisë që kanë ardhur nga lufta në Ukrainë dhe paralajmërimet e përsëritura nga administrata Trump për një Evropë që duhet të marrë më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e saj.
“Ne jemi në një epokë riarmatimi. Dhe Evropa është gati të rrisë masivisht shpenzimet e saj të mbrojtjes,” tha Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, gjatë prezantimit të paketës së re mbrojtëse në mars.
Lista e vendeve që kanë shprehur gatishmërinë për të shfrytëzuar këtë hap përfshin gjithashtu Belgjikën, Danimarkën, Finlandën, vendet baltike, Greqinë, Kroacinë, Çekinë, Bullgarinë e të tjera. Të gjitha së bashku mund të injektojnë qindra miliarda euro në sektorin e mbrojtjes deri në vitin 2030.
Komisioneri Evropian për Ekonominë, Valdis Dombrovskis, nënvizoi se BE-ja mbetet e hapur për kërkesa të mëtejshme, teksa shtetet anëtare synojnë të përshpejtojnë modernizimin dhe rritjen e kapaciteteve të tyre ushtarake.