Një terapi gjenetike inovative që synon të rikthejë qelizat e dëmtuara në një gjendje më të re dhe funksionale është testuar për herë të parë te një pacient, duke hapur një kapitull të ri në mjekësinë rigjeneruese.
Sipas raportimit të revistës shkencore Nature, kompania amerikane Life Biosciences ka nisur provën e parë klinike tek njerëzit për një trajtim eksperimental të glaukomës, një sëmundje që dëmton gradualisht nervin optik dhe mund të çojë në humbje të shikimit.
Pacienti i parë tashmë i është nënshtruar trajtimit, ndërsa studimi parashikon përfshirjen e gjithsej 12 pjesëmarrësve. Qëllimi kryesor i fazës fillestare është vlerësimi i sigurisë dhe efektivitetit të terapisë.
Metoda bazohet në aktivizimin e tre gjeneve të veçanta, të cilat synojnë të nxisin rigjenerimin e qelizave nervore të dëmtuara në nervin optik. Këto gjene transportohen në organizëm përmes një virusi të modifikuar, një teknikë që përdoret gjerësisht në terapitë moderne gjenetike.
Në thelb të trajtimit qëndron procesi i njohur si “riprogramim i pjesshëm qelizor”, një qasje që synon t’u rikthejë qelizave të plakura disa nga karakteristikat e qelizave të reja, pa i transformuar ato plotësisht në qeliza staminale dhe pa cenuar funksionet e tyre natyrore.
Për të garantuar siguri më të lartë, studiuesit kanë krijuar një mekanizëm kontrolli që aktivizon gjenet vetëm kur pacienti merr antibiotikun doksiciklinë. Në momentin që trajtimi me antibiotik ndërpritet, ndalet edhe aktiviteti i gjeneve.
“Ky sistem na lejon të kontrollojmë me saktësi kur gjenet janë aktive dhe të shmangim rreziqet që mund të vijnë nga një aktivizim i zgjatur”, shpjegoi Sharon Rosenzweig-Lipson, përfaqësuese e kompanisë.
Në fazat e ardhshme, studiuesit synojnë të testojnë terapinë edhe te pacientët që vuajnë nga neuropatia optike ishemike anteriore jo-arteritike (NAION), një sëmundje e rëndë që shkakton dëmtime serioze të nervit optik dhe humbje të shikimit.
Megjithëse ekspertët e konsiderojnë këtë studim një zhvillim premtues në luftën kundër sëmundjeve të lidhura me plakjen, ata theksojnë se nevojiten ende vite kërkimesh për të përcaktuar nëse kjo teknologji mund të shndërrohet në një trajtim të sigurt dhe efektiv për përdorim të gjerë klinik.