Një zhvillim i ri në neuroonkologji mund të ndryshojë ndjeshëm mënyrën se si diagnostikohen tumoret e trurit. Studiuesit kanë krijuar një sistem të inteligjencës artificiale të quajtur Hetairos, i cili është në gjendje të identifikojë më shumë se 100 nëntipe molekulare të tumoreve të sistemit nervor qendror duke analizuar prerje standarde të indeve të tumorit.
Teknologjia është zhvilluar nga shkencëtarët e German Cancer Research Center (DKFZ) në bashkëpunim me Universitetin dhe Spitalin Universitar të Heidelbergut. Rezultatet e studimit janë publikuar në revistën shkencore Nature Cancer.
Sot, klasifikimi i saktë i shumë tumoreve të trurit kërkon analiza molekulare të avancuara, si analiza e metilimit të ADN-së, e cila konsiderohet standardi i artë. Megjithatë, këto teste janë të kushtueshme, kërkojnë laboratorë të specializuar dhe shpesh vonojnë diagnozën për ditë apo javë.
Hetairos synon të përshpejtojë këtë proces. Sistemi analizon imazhe të digjitalizuara të prerjeve histologjike të ngjyrosura në mënyrë rutinore dhe gjeneron rezultate brenda pak minutash. Gjatë zhvillimit dhe testimit të tij, ai u trajnuar me më shumë se 11.000 mostra indesh nga 9.606 pacientë të trajtuar në 11 qendra mjekësore në katër kontinente.
Sipas studiuesve, algoritmi është në gjendje të dallojë 102 nëntipe molekulare të tumoreve të sistemit nervor qendror. Në rastet ku sistemi jep parashikime me siguri të lartë, saktësia arrin deri në 87–88 për qind. Edhe kur nuk është plotësisht i sigurt për diagnozën, ai ndihmon specialistët duke kufizuar ndjeshëm numrin e mundësive diagnostike.
Një nga aspektet më interesante të studimit ishte krahasimi i drejtpërdrejtë mes inteligjencës artificiale dhe neuropatologëve me përvojë. Rezultatet treguan se sistemi mund të identifikojë modele shumë të imta morfologjike, të cilat shpesh janë të vështira për t’u dalluar edhe nga ekspertët.
Në një testim paralel me praktikën klinike, Hetairos prodhoi rezultate vetëm 12 minuta pas digjitalizimit të mostrave, ndërsa procesi standard molekular zgjaste mesatarisht rreth 12 ditë. Duke përfshirë përgatitjen dhe skanimin e mostrave, rezultatet mund të jenë të disponueshme brenda 24 deri në 48 orësh.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se teknologjia nuk synon të zëvendësojë specialistët, por të shërbejë si një mjet mbështetës që mund të përshpejtojë diagnostikimin dhe të ndihmojë në marrjen e vendimeve më të shpejta për trajtimin e pacientëve. Sistemi mund të jetë veçanërisht i dobishëm në rastet kur materiali tumoral është i kufizuar ose kur testet molekulare tradicionale japin rezultate të paqarta.
Ekspertët besojnë se me zgjerimin e bazës së të dhënave dhe përmirësimin e algoritmeve, teknologji të tilla mund të luajnë një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në diagnostikimin e kancerit në vitet e ardhshme.