TIRANË– Shërbimi Shëndetësor Kombëtar në Mbretërinë e Bashkuar po përballet me kritika të forta pas publikimit të udhëzimeve që paraqesin aspekte pozitive të martesave midis kushërinjve të parë, pavarësisht rrezikut të shtuar të provuar të lindjes së fëmijëve me defekte të lindjes dhe akuzave se kjo praktikë lidhet me shtypjen e grave në disa komunitete.
Udhëzimet e NHS dhe “përfitimet” që ato promovojnë
Programi i Edukimit Gjenomik të NHS-së ka argumentuar se martesat midis kushërinjve të parë, ndërsa rrisin rrezikun e sëmundjeve gjenetike, ofrojnë përfitime të tilla si “rrjete më të forta mbështetëse familjare” dhe “avantazhe financiare”. Sipas udhëzimeve, mundësia për të pasur një fëmijë me një gjendje gjenetike në popullatën e përgjithshme është 2-3%, ndërsa tek fëmijët e kushërinjve të parë kjo rritet në 4-6%, me NHS-në që thekson se “shumica e këtyre fëmijëve lindin të shëndetshëm”.
Zemërim në Britani: Shërbimi Shëndetësor Kombëtar mbron martesat midis kushërinjve të parë pavarësisht rrezikut të defekteve të lindjes
Grafiku, i cili është përfshirë në materialin informues të NHS-së të shpërndarë për çiftet në Bradford, shpjegon disa nga rreziqet gjenetike që lidhen me lindjen e fëmijëve nga të afërm të ngushtë. Dy prindër që mbajnë të njëjtin gjen recesiv kanë një shans më të lartë për të pasur një fëmijë me një sëmundje të trashëguar.
Lidhja me sëmundjet gjenetike dhe kostot në sistemin e kujdesit shëndetësor
Praktika, e cila është veçanërisht e përhapur në komunitetin britaniko-pakistanez, është lidhur me shkallë më të larta të çrregullimeve gjenetike si fibroza cistike dhe anemia drepanocitare. Shifrat tregojnë se deri në 20% e fëmijëve me probleme kongjenitale në qytete si Sheffield, Glasgow dhe Birmingham vijnë nga familje pakistaneze, krahasuar me vetëm 4% në popullsinë e përgjithshme. Kostoja financiare për NHS vlerësohet të jetë në miliarda paund.
Deputeti konservator Richard Holden tha se partia e tij do të nxisë miratimin e një legjislacioni që ndalon martesat midis kushërinjve të parë, duke argumentuar se kjo praktikë “shkatërron përfshirjen, të drejtat e grave dhe shëndetin e atyre që janë të përfshirë ”. Ai tha se “Shërbimi Kombëtar i Shëndetësisë nuk duhet t’i nënshtrohet praktikave kulturore të dëmshme dhe shtypëse”.
Ai madje akuzoi Partinë Laburiste dhe Keir Starmerin për “injorimin e kërkesave të drejta të shumicës së popullit britanik” dhe për lejimin e kësaj praktike “si një derë e pasme për imigracionin”.
Ekspertët paralajmërojnë për dhunë ndaj nderit dhe korrupsion
Dr. Patrick Nash, një ekspert në të drejtën fetare dhe drejtor i Fondacionit Pharos në Oksford, e quajti “zhgënjyese” që NHS po publikon udhëzime që përmendin “përfitimet e supozuara sociale” pa theksuar lidhjet e provuara me dhunën në nder, diskriminimin gjinor dhe korrupsionin e strukturave familjare.
“Martesa midis kushërinjve të parë është incest dhe duhet të ndalohet menjëherë. Nuk ka ekuilibër midis një zgjedhjeje kulturore dhe pasojave serioze të shëndetit publik”, theksoi ai, duke bërë thirrje që teksti të tërhiqet menjëherë.
Opinioni publik dhe konteksti historik
Një sondazh i YouGov zbuloi se tre të katërtat e britanikëve mbështesin ndalimin e martesave midis kushërinjve të parë, ndërsa vetëm 9% duan që sistemi aktual të mbetet.
NHS theksoi se praktika ka një histori në Britani që daton që nga shekulli i 16-të, kur Henry VIII miratoi një ligj që i lejonte atij të martohej me Anne Boleyn dhe më pas me kushërirën e saj, Catherine Howard./genomicseducation/Radar.al