GJERMANI– Katër nga pesë gjermanë e konsiderojnë mënyrën se si shpërndahet pasuria në Gjermani të padrejtë, sipas një sondazhi të ARD. Shumë mbështesin një taksë mbi pasurinë dhe rritjen e taksave të trashëgimisë.
Në maj 2025, partitë CDU, CSU dhe SPD formuan një qeveri koalicioni. Një vit më vonë, gjermanët besojnë se ka ende shumë për të bërë për të arritur qëllimin e një “Gjermanie të drejtë dhe të mirëqenë”. 81% besojnë se pasuria ekonomike e vendit shpërndahet në mënyrë të padrejtë. Vetëm 15% e konsiderojnë statuskuonë të drejtë. Ky është rezultati i një sondazhi përfaqësues të kryer për fushatën “Mendimi juaj ka rëndësi!” të ARD, në të cilën u intervistuan në prill. 2.084 persona gjermanishtfolës të moshës 16 vjeç e lart në të gjithë Gjermaninë.
Ndjenja e padrejtësisë shtrihet në të gjitha grupmoshat dhe grupet e të ardhurave. “Unë njoh shumë njerëz që kanë vështirësi të përballojnë të mbajnë një shtëpi”, thotë një pjesëmarrës 34-vjeçar. “Edhe pse kanë punë.”
Ai është një nga më shumë se 70.000 njerëzit që morën pjesë në një fushatë online. Shumë pjesëmarrës kritikojnë shpërndarjen e padrejtë të taksave: “Klasa e mesme dhe njerëzit me të ardhura të ulëta mbajnë barrën më të madhe.”
Shpërndarje e pabarabartë e pasurisë midis Gjermanisë lindore dhe perëndimore
Shumë pjesëmarrës gjithashtu theksojnë shpërndarjen e pabarabartë të pasurisë midis Gjermanisë lindore dhe perëndimore. Një pjesëmarrës nga Saksonia e sheh këtë si problem strukturor: “Ka një ndryshim të madh kur ke asete, pasuri prapa teje. Në lindje, fillimisht duhej të krijoje, dhe ende duhet të vazhdosh të krijosh, pasuri private.”
Taksë më e lartë për trashëgiminë dhe një taksë për pasurinë
Masat që do të lejonin rishpërndarjen e mirëqënies gjejnë mbështetje. Sipas sondazhit, 64% do ta konsideronin të përshtatshme rivendosjen e taksës mbi pasurinë, e cila nuk është vendosur që nga viti 1997; ata që mbështesin janë një shumicë e madhe njerëzish të lidhur me Partinë e Majtë, të Gjelbrit dhe SPD-në, si dhe gjashtë nga dhjetë mbështetës të partive unioniste të qendrës së djathtë. Ndërsa mbështetësit e AfD-së e kundërshtojnë këtë me një diferencë të ngushtë.
Ekziston gjithashtu mbështetje për një rritje të taksës së trashëgimisë së pasurive të mëdha. 61% do ta konsideronin të përshtatshme. Edhe këtu, shumica e mbështetësve të AfD-së e kundërshtojnë këtë. Aktualisht, zbatohen norma të ndryshme tatimore: ata që trashëgojnë më shumë paguajnë një normë më të lartë tatimore.
A duhet të jepen përfitimet sociale për emigrantët vetëm pas një periudhe të zgjatur punësimi?
Çështje të drejtësisë ngrihen gjithashtu në lidhje me imigracionin. Dy të tretat pajtohen me deklaratën se emigrantët duhet të marrin përfitime sociale në Gjermani, vetëm nëse kanë punuar këtu për një periudhë të zgjatur.
Kushte shumë të ndryshme zbatohen për aksesin e emigrantëve në përfitimet sociale. Komisioni i Shtetit të Mirëqenies i rekomandoi qeverisë federale në janar që, në të ardhmen, aksesi i qytetarëve të BE në përfitimet sociale të lidhet me periudha më të gjata punësimi.
Pothuajse një në dy vetë tregon mirëkuptim për shkurtime personale
Qeveria aktualisht është në një udhëkryq. Nga njëra anë, rritja e çmimeve të energjisë po nxit thirrje për masa lehtësuese. Nga ana tjetër, qeveria ka vendosur të zbatojë reforma të gjera sociale, që mund të vendosin një barrë shtesë mbi publikun.
Të paktën gati një në dy (47%) aktualisht e kupton nevojën për shkurtime personale për të siguruar të ardhmen e sistemeve sociale. E njëjta përqindje nuk e kupton. Vërehen dallime të konsiderueshme rajonale: ndërsa në landet Baden-Württemberg, Rheinland-Pfalz dhe landet veriore gjermane një shumicë e vogël e mbështet këtë, në Saksoni, Saksoni-Anhalt dhe Turingi, shkurtimet potenciale ndeshin dyfishin e refuzimit (60%) përballë mbështetjes (31%).
Një në dy persona refuzojnë shkurtimet në sistemet e mirëqenies sociale
Sa më specifike të jenë shkurtimet, aq më i madh është ngurrimi. Të paktën një në tre persona i konsiderojnë shkurtimet në sigurimin e papunësisë të justifikuara. Për sigurimin shëndetësor, pensionet dhe ndihmën sociale, kjo vlen vetëm për një pakicë të vogël. Pak më shumë se gjysma aktualisht refuzojnë shkurtimet në sistemet e mirëqenies sociale në parim.
Një çështje veçanërisht e vështirë është reforma e pensioneve, të cilën Kancelari Friedrich Merz (CDU) dëshiron ta zbatojë këtë vit. Sfida: statistikisht, ka gjithnjë e më pak kontribues për secilin pensionist.
86% pro përfshirjes së nëpunësve civilë në sigurimin e pensioneve
Ekziston një konsensus i gjerë rreth idesë së përfshirjes së nëpunësve civilë në sistemin e pensioneve. Qeveritë dhe politikanët janë kundër sigurimit të detyrueshëm të pensioneve, siç praktikohet, për shembull, në Zvicër ose Norvegji. 86% do ta konsideronin këtë të përshtatshme edhe në Gjermani.
Ekziston gjithashtu mbështetje për një model që është aktualisht në fuqi në Francë ose Spanjë: dy të tretat e gjermanëve do ta konsideronin të përshtatshme që pensionet të bazohen më shumë në vitet e kontributeve.
Por ka refuzim të qasjes së lidhjes së moshës së daljes në pension me jetëgjatësinë, siç praktikohet në Portugali. 64% e të anketuarve e refuzojnë këtë masë, ndërsa 29% do ta konsideronin të përshtatshme.
Një ndryshim rrënjësor në sistem duke ndjekur modelin amerikan gjithashtu refuzohet: ulja e pensionit publik në minimum, ulja e kontributeve të sigurimit të pensioneve në këmbim dhe vendosja e më shumë theksit në përgjegjësinë individuale. Shtatë nga dhjetë të anketuar e konsiderojnë këtë të padrejtë.
Në përgjithësi, ata që janë në favor të barazisë në performancë përbëjnë një shumicë relative midis popullsisë gjermane: 42% besojnë se gjëja më e rëndësishme është që ata që performojnë më mirë duhet të fitojnë edhe më shumë. 32% e vlerësojnë drejtësinë në shpërndarje mbi të gjitha. 23% e konsiderojnë drejtësinë e bazuar në nevoja si faktorin më të rëndësishëm./DW