TIRANË – Yield-i i obligacioneve 15-vjeçare ka pësuar një rënie të ndjeshme në ankandin e kësaj jave dhe ka arritur nivelin më të ulët të regjistruar ndonjëherë.
Sipas informacionit nga Banka e Shqipërisë, në emetimin e ri të këtyre instrumenteve kuponi dhe yield-i uniform i pranuar zbriti në 5.59%, nga 6.41% që kishte qenë në ankandin e mëparshëm të këtyre instrumenteve, që ishte zhvilluar në nëntor 2024.
Madje, yield-i i obligacioneve 15-vjeçare ka zbritur edhe poshtë nivelit prej 5.88% të ankandit të parë të këtyre instrumenteve, që ishte zhvilluar në nëntor 2021. Megjithatë, në atë rast norma bazë e interesit kishte qenë ende në nivelin 0.5%. Në atë rast, marzhi mbi normën bazë kishte qenë 5.38%, ndërsa në ankandin e fundi ky marzh zbriti në 2.84%, duke shënuar gjithashtu një minimum historik për këto instrumente.
Të dhënat e ankandit tregojnë se edhe në këtë rast kërkesa e investitorëve ka qenë mjaft e lartë, duke nxitur rënien e mëtejshme të yield-eve. Nga dy miliardë lekë që kishte qenë shuma e shpallur për financim nga Ministria e Financave, vlera totale e kërkesave të paraqitura në ankand arriti në 5.1 miliardë lekë. Në përgjigje të kërkesës së lartë dhe kushteve të favorshme, Ministria e Financave vendosi ta rrisë vlerën e emetimit në gati 2.3 miliardë lekë.
Edhe fillimi i këtij viti po konfirmon tendencën në rënie të yield-eve të instrumenteve të borxhit të qeverisë.
Sipas analizave të Bankës së Shqipërisë, rënia e yield-eve është përcaktuar nga mungesa e presioneve në financim nga ana e qeverisë, e shoqëruar dhe me kërkesën e lartë të bankave në ankandet e tregut primar. Pjesërisht, rënie është nxitur edhe nga politika monetare e Bankës së Shqipërisë, që vitin e kaluar uli dy herë normën bazë të interesit, nga 3.25%, në 2.75%.
Ndërkohë, gjithnjë duke iu referuar Bankës së Shqipërisë, investitorët jorezidentë luajtën një rol të rëndësishëm në kërkesën për titujt e borxhit publik. Investitorët nga jashtë vendit blenë 14.4 miliardë lekë ose rreth 143 milionë euro instrumente borxhi në lekë të qeverisë shqiptare vitin e kaluar. Shuma e investuar prej tyre përbënte 29% të shtesës së huamarrjes së brendshme për vitin 2024.
Për herë të parë gjatë vitit të kaluar, investitorë institucionalë nga jashtë vendit, kryesisht fonde të huaja investimi, morën pjesë edhe në ankandet e titujve në lekë të qeverisë shqiptare. Interesi i këtyre investitorëve ishte kryesisht për obligacionet dhe në veçanti titujt referencë me maturim 3-vjeçar, 4-vjeçar dhe 5-vjeçar.
Ulja e borxhit publik në vitet e fundit dhe ecuria e mirë e ekonomisë në periudhën pas pandemisë sollën edhe përmirësimin e vlerësimit të borxhin Sovran të vendit nga agjencitë S&P Global Ratings dhe Moody’s, vitin e kaluar.
Agjencia e vlerësimit “S&P Global Ratings” (Standard&Poor’s) në muajin mars 2024 përmirësoi për herë të parë vlerësimin afatgjatë të borxhit sovran të Shqipërisë nga B+ në BB-, ndërsa në tetor edhe agjencia tjetër Moody’s e përmirësoi vlerësimin nga Ba1 në Ba3.
Një kërkesë e lartë nga investitorët u regjistrua edhe në emetimin e Eurobondit shqiptar në Bursën e Londrës, në fillim të kësaj jave. Kërkesa për Eurobondet shqiptare e paraqitur nga investitorët ka qenë shumë e lartë dhe arriti shumën totale të 3.7 miliardë eurove, nga 650 milionë euro që ishte vlera e ofruar. Shteti shqiptar emetoi Eurobonde 10-vjeçare për një vlerë totale prej 650 milionë eurosh, me një yield prej 5% dhe kupon 4.75%./MONITOR