Spektri i autizmit , ose çrregullimi i spektrit të autizmit (ASD), është një çrregullim neurozhvillues që ndikon në aftësinë e një personi për ndërveprim social dhe për të komunikuar.
Njerëzit me këtë spektër shpesh shfaqin sjellje të përsëritura, interesa të kufizuara dhe vështirësi në të kuptuarit e normave shoqërore.
Sipas statistikave, spektri i autizmit është pothuajse katër herë më i zakonshëm tek djemtë në krahasim me vajzat, por arsyeja e këtij ndryshimi nuk është kuptuar plotësisht.
Një studim i fundit i publikuar në Nature Communications nga ekipi shkencor i ofruesit amerikan të kujdesit shëndetësor Geisinger Health System, shkruan Radar.al, hedhdritë mbi këtë ndryshim.
Studimi thotë se kromozomi Y i djemve mund të jetë një shpjegim për rritjen e incidencës së çrregullimit neurozhvillues.
Ky studim ofron njohuri të reja mbi faktorët gjenetikë që kontribuojnë në shfaqjen e autizmit dhe i drejton kërkimet tek kromozomi Y si një burim i mundshëm rreziku.
Kromozomet seksuale luajnë një rol të rëndësishëm në përcaktimin e seksit, por duket se ato gjithashtu mund të ndikojnë në predispozicion ndaj çrregullimeve të caktuara, si ASD. Femrat kanë dy kromozome X (XX), ndërsa meshkujt kanë një kromozom X dhe një kromozom Y (XY).
Sipas Dr. Matthew Oetjens, asistent profesor në Institutin e Geisinger për Autizmin dhe Zhvillimin Mjekësor, “një nga teoritë dominuese në këtë fushë është se faktorët mbrojtës në kromozomin X reduktojnë rrezikun e çrregullimit të spektrit të autizmit tek gratë”.
Megjithatë, shkencëtarët e Geisinger donin ta shqyrtonin më tej këtë teori duke studiuar njerëzit me një numër jonormal të kromozomeve X ose Y, një gjendje gjenetike e njohur si aneuploidia e kromozomit seksual.
Rezultatet e hulumtimit treguan se njerëzit me një kromozom X shtesë nuk paraqisnin një rrezik të shtuar të zhvillimit të ASD.
E kundërta, individët me një kromozom Y shtesë kishin dy herë më shumë gjasa të diagnostikoheshin me ASD. Kjo sugjeron se kromozomi Y, i cili është i pranishëm vetëm tek djemtë, mund të përmbajë faktorë gjenetikë që rrisin rrezikun e zhvillimit të çrregullimit./Radar.al