Në tregjet ndërkombëtare të trafikimit të kokainës, vijuan të kenë rol shumë të rëndësishëm edhe shqiptarët, vitin e shkuar. Sipas raportit të SPAK, grupet shqiptare trafikun e kokainës dhe kanabisit vijojnë ta kenë në disa shtete të BE, Itali, Spanjë, Belgjikë, Holandë, Francë, Gjermani, Norvegji, Zvicër dhe Mbretëri të Bashkuar. Kokaina sigurohet në Amerikën Latine, porositur në sasi të konsiderueshme në Bolivi, Meksikë, Peru, Ekuador, dhe Paraguai. Shqiptarë, anëtarë të grupeve kriminale, me banim në Amerikën Latine, janë në role drejtuese ose dytësore, ndjekin të gjithë procesin e transferimit të ngarkesës nga vendi i origjinës në destinacion. Këto dërgesa kalojnë në BE dhe Ballkanin Perëndimor, në portet italiane, spanjolle, holandeze, belge dhe greke, por edhe në Durrës dhe Tivar në Mal të Zi. Shumë prej eksponentëve kryesorë urdhërojnë dhe financojnë nga Dubai.
Fitimet e tyre kolosale arrijnë të hyjnë në treg si para të pastra, përmes disa monovrave. Një ndër tendencat e theksuara është përdorimi gjithnjë e më në rritje i kryerjes së pagesave të blerjes së kokainës me kriptovaluta.
Por si hyn paraja e pistë në sistem?
Skema fillon me përdorimin e parave në dorë, ose kriptovalutë, teknikë klasike për të shmangur kontrollin. Paratë hidhen në qarkullim përmes shoqërive tregtare të ngritura, të cilat funksionojnë si një mbulim ligjor në dukje, për aktivitetin e vërtetë kriminal. Për të shmangur vëmendjen e autoriteteve, grupet kriminale kanë përdorur një seri teknikash. Fillimisht, organizojnë kryerjen e një serie të shumtë veprimesh nëpërmjet bankave midis llogarive të shoqërisë dhe atyre personale, duke krijuar një mjegullnajë financiare që do të bënte të vështirë ndjekjen e origjinës së vërtetë të parave. Përveç kësaj, përdoren fatura fiktive, ku shoqëritë tregtare lëshojnë dokumente të falsifikuara për të justifikuar transaksione që në realitet nuk kanë ndodhur kurrë. Pasi paratë e pastruara maskohen me sukses, investohen në pasuri të paluajtshme, apartamente, njësi tregtare, ullishte, pemëtore, shoqëri tregtare, automjete luksoze, automjete të blinduara, bizhuteri, flori, ora të markave të shtrenjta, kriptovaluta.
Nga hetimi, janë vërejtur dy forma kontrabandimi të qenieve njerëzore. E para lidhet me kontrabandimin e shqiptarëve që kërkojnë të udhëtojnë në mënyrë të paligjshme në Mbretëri të Bashkuar, SHBA dhe Kanada. Grupet kriminale kryejnë të gjithë ciklin, nga prodhimi i dokumenteve false, në gjetjen apo ndërmjetësimin e shqiptarëve që kërkojnë të udhëtojnë, transportimin, akomodimin dhe udhëzimin e tyre mbi itinerarin që duhet ndjekur. Ka rezultuar se, dokumentet falsifikohen kryesisht në Spanjë dhe aktiviteti kriminal administrohet duke u fshehur pas agjencive të udhëtimit. Format e pagesave janë sofistikuar, sidomos me Bitcoin.
Forma e dytë e kontrabandimit është me të huajt e vendeve të treta, kryesisht nga Bangladeshi, të cilët përdorin Shqipërinë si pikë tranziti, për t’u larguar drejt BE-së. Janë evidentuar të paktën dy grupe të strukturuara kriminale, të cilat kanë kryer aplikime për leje unike pune dhe më pas aplikime për pajisje me vizë të tipit “D”, për të huaj me të drejtë punësimi në Shqipëri. Janë përdorur agjencitë e ndërmjetësimit të punësimit, në bashkëpunim me shoqëri tregtare, kryesisht fasoneri, në Vlorë dhe Durrës. Procedura janë kryer në mënyrë fiktive, pasi qëllimi nuk ka qenë punësimi, por pajisja me vizë, në mënyrë që më pas ato të nisen për në BE. Të huajt priteshin në Rinas, dhe pas një qëndrimi të shkurtër brenda vendit, kalonin në vendet e BE nëpërmjet Kosovës dhe më pas në Serbi.