Kryeministri Edi Rama ka folur në një intervistë për ZDF mbi projektin e investimit në Zvërnec, protestat kundër tij dhe balancën mes zhvillimit ekonomik, mbrojtjes së natyrës dhe transparencës. Ai u ndal edhe te roli i shtetit në projekt, statusi i pronësisë dhe reagimet e qytetarëve.
I pyetur për investitorët dhe projektin e resortit pranë lagunës së Zvërnecit, Rama theksoi se prona është private dhe se zhvillimi i saj bazohet në marrëveshje mes pronarëve dhe investitorëve.
“Nuk e di se çfarë informacioni keni, por ka disa përgjigje të thjeshta. Së pari, prona është private. Së dyti, pronat private në Shqipëri zhvillohen në bazë të marrëveshjeve mes pronarëve dhe investitorëve të mundshëm. Së treti, ende nuk ka një plan përfundimtar, sepse procesi po ndiqet me shumë kujdes nga institucionet tona, për të garantuar që projekti do të respektojë rregullat dhe standardet që janë të rëndësishme për ne,” u shpreh ai.
Lidhur me pretendimet se shteti ka ndryshuar ligje për të lehtësuar investimin, Rama i hodhi poshtë akuzat.
“Nuk është bërë asnjë ndryshim për të hapur mundësinë e ndërtimit në zonat e mbrojtura ku ndërtimet nuk lejohen. Zonat e mbrojtura në Shqipëri kanë status të veçantë. Mbrojtja e tyre bazohet në kategoritë e Bashkimit Evropian dhe në parimin e praktikave më të mira. Kjo do të thotë se jo të gjitha zonat kanë të njëjtin nivel mbrojtjeje ndaj ndërhyrjeve dhe zhvillimit; ka kategori të ndryshme,” deklaroi Kryeministri.
Për punimet që janë konstatuar në zonë, ai sqaroi se nuk ka ende leje ndërtimi, por ligji shqiptar lejon rrethimin e pronës private dhe kryerjen e punimeve përgatitore.
“Nuk ka leje ndërtimi për atë zonë. Nga ana tjetër, sipas ligjit shqiptar, prona private mund të rrethohet. Mund të jepet edhe një leje e përkohshme për punime përgatitore, përfshirë vlerësimin e ndikimit në mjedis,” tha Rama.
Sa i përket çështjes së pronësisë, ai theksoi se pretendimet nuk mund të bllokojnë zhvillimin e një projekti pa një vendim gjykate.
“Kushdo mund të ketë pretendime, por që një pretendim të marrë vlerë ligjore duhet të konfirmohet nga gjykata. Deri atëherë, një pretendim nuk mjafton për të ndalur gjithçka derisa gjykata të vendosë ndryshe, sepse institucionet shtetërore veprojnë mbi bazën e dokumenteve, jo pretendimeve. Derisa një titull pronësie nuk është i juaji, nuk mund të kërkoni që prona të mos zhvillohet vetëm sepse pretendoni se duhet t’ju përkasë juve,” u shpreh ai.
I pyetur për transparencën e procesit, Rama deklaroi se gjithçka është e qartë dhe se faktet janë në anën e institucioneve.
“Transparenca është krejtësisht e dukshme. Është shumë e lehtë ta shohësh, por nëse nuk do ta shohësh, sigurisht që ajo bëhet e padukshme. Si Kryeministër i këtij vendi, unë nuk ju tregoj histori. Janë të tjerët ata që tregojnë histori. Versioni im është ky: Ka tituj të ndryshëm pronësie. Ekziston një marrëveshje mes pronarëve dhe investitorëve. Ky proces ka nisur. Ka kërkesa nga autoritetet shqiptare për respektimin e rregullave dhe për vlerësimin e ndikimit në mjedis. Kjo histori bazohet në fakte. Pjesa tjetër bazohet në interpretime,” deklaroi ai.
Rama konfirmoi se qeveria mbështet projektin, por vetëm nëse ai përmbush të gjitha standardet.
“Nuk mund t’i themi thjesht jo një investimi me vlerë mbi katër miliardë euro. Dhe nëse rezultati përfundimtar nuk është i kënaqshëm, atëherë nuk do të vazhdojmë me të,” tha Kryeministri.
Duke komentuar protestat kundër projektit, Rama u shpreh se respekton qytetarët që dalin në rrugë, por bëri dallim mes tyre dhe organizatorëve të lëvizjes.
“Nuk kam asgjë kundër njerëzve që protestojnë. Unë kundërshtoj ata që mendojnë se kanë të drejtë t’u japin leksione të tjerëve. Ata protestojnë sepse kanë të drejtë ta bëjnë dhe sepse kanë shqetësimet e tyre. Kanë të drejtë të shprehin mendimin, të protestojnë, të kritikojnë dhe madje të jenë kundër meje.
Siç e shihni, Zvërneci nuk është më në qendër të protestave. Kjo temë ka dalë prej javësh nga axhenda. Flamingot kanë mbetur si simbol, sepse janë një simbol i fortë, por njerëzit kanë shumë arsye të tjera për të dalë në rrugë. Dhe unë i kuptoj. Nuk po flas për ta.
Lëvizja protestuese përbëhet nga dy pjesë. Nga njëra anë janë qytetarët e zakonshëm. Për ta kam shumë respekt dhe përpiqem të kuptoj çfarë i shqetëson. Nga ana tjetër janë organizatorët, ata që i drejtojnë dhe i kontrollojnë këto protesta. Pikërisht atyre u referohem kur flas për ‘udhëzime’. Janë dy gjëra krejtësisht të ndryshme,” përfundoi Rama.
Intervista e plotë:
ZDFheute: Zoti Kryeministër, duam të kuptojmë më mirë strukturën dhe planet e investitorëve që po planifikojnë një resort pushimi në Zvërnec, pranë lagunës. Deri tani nuk është plotësisht e qartë kush janë investitorët dhe cili është roli i shtetit. A mund ta sqaroni?
Rama: Nuk e di se çfarë informacioni keni, por ka disa përgjigje të thjeshta. Së pari, prona është private. Së dyti, pronat private në Shqipëri zhvillohen në bazë të marrëveshjeve mes pronarëve dhe investitorëve të mundshëm. Së treti, ende nuk ka një plan përfundimtar, sepse procesi po ndiqet me shumë kujdes nga institucionet tona, për të garantuar që projekti do të respektojë rregullat dhe standardet që janë të rëndësishme për ne. Nuk e di çfarë keni zbuluar ju.
ZDFheute: Përsa i përket rolit të shtetit, kemi konstatuar se janë ndryshuar disa ligje që kanë lehtësuar kufizimet për mbrojtjen e natyrës. Është zvogëluar zona e mbrojtur për të mundësuar ndërtimin e një aeroporti dhe janë lejuar ndërtime në një zonë që më parë ishte e mbrojtur. Kritikët thonë se në këtë mënyrë shteti ka lehtësuar investimin dhe për rrjedhojë ka një rol të drejtpërdrejtë.
Rama: Nuk është bërë asnjë ndryshim për të hapur mundësinë e ndërtimit në zonat e mbrojtura ku ndërtimet nuk lejohen. Zonat e mbrojtura në Shqipëri kanë status të veçantë. Mbrojtja e tyre bazohet në kategoritë e Bashkimit Evropian dhe në parimin e praktikave më të mira. Kjo do të thotë se jo të gjitha zonat kanë të njëjtin nivel mbrojtjeje ndaj ndërhyrjeve dhe zhvillimit; ka kategori të ndryshme.
ZDFheute: Megjithatë, pikërisht në qendër të zonës së mbrojtur kanë nisur punime disa javë më parë. Ju thoni se deri tani ka vetëm plane dhe nuk ka leje ndërtimi. Ne ishim në qendër të lagunës dhe i pamë punimet.
Rama: Nuk ka leje ndërtimi për atë zonë. Nga ana tjetër, sipas ligjit shqiptar, prona private mund të rrethohet. Mund të jepet edhe një leje e përkohshme për punime përgatitore, përfshirë vlerësimin e ndikimit në mjedis.
ZDFheute: Por si mund të nisin punimet, siç thoni ju, kur të drejtat e pronësisë nuk janë sqaruar ende? Siç e dini, Gjykata e Lartë e Shqipërisë ka shfuqizuar në të paktën dy raste fitimin e pronësisë dhe i ka kthyer çështjet në gjykatat më të ulëta.
Rama: Kushdo mund të ketë pretendime, por që një pretendim të marrë vlerë ligjore duhet të konfirmohet nga gjykata. Deri atëherë, një pretendim nuk mjafton për të ndalur gjithçka derisa gjykata të vendosë ndryshe, sepse institucionet shtetërore veprojnë mbi bazën e dokumenteve, jo pretendimeve. Derisa një titull pronësie nuk është i juaji, nuk mund të kërkoni që prona të mos zhvillohet vetëm sepse pretendoni se duhet t’ju përkasë juve.
ZDFheute: A nuk jeni ju, si Kryeministër, përgjegjës për transparencën politike?
Rama: Transparenca është krejtësisht e dukshme. Është shumë e lehtë ta shohësh, por nëse nuk do ta shohësh, sigurisht që ajo bëhet e padukshme. Si Kryeministër i këtij vendi, unë nuk ju tregoj histori. Janë të tjerët ata që tregojnë histori.
Versioni im është ky: Ka tituj të ndryshëm pronësie. Ekziston një marrëveshje mes pronarëve dhe investitorëve. Ky proces ka nisur.
Ka kërkesa nga autoritetet shqiptare për respektimin e rregullave dhe për vlerësimin e ndikimit në mjedis. Kjo histori bazohet në fakte. Pjesa tjetër bazohet në interpretime.
ZDFheute: Do të thotë kjo se ju vazhdoni ta mbështesni projektin?
Rama: Nuk mund t’i themi thjesht jo një investimi me vlerë mbi katër miliardë euro. Dhe nëse rezultati përfundimtar nuk është i kënaqshëm, atëherë nuk do të vazhdojmë me të.
ZDFheute: Ndërkohë, kjo çështje ka marrë edhe dimension politik. Çdo ditë shqiptarët protestojnë kundër projektit në lagunë, kundër mungesës së transparencës dhe korrupsionit. Ata e quajnë lëvizjen “Revolucioni i Flamingove”. Si i shihni këto protesta?
Rama: Nuk kam asgjë kundër njerëzve që protestojnë. Unë kundërshtoj ata që mendojnë se kanë të drejtë t’u japin leksione të tjerëve.
Ata protestojnë sepse kanë të drejtë ta bëjnë dhe sepse kanë shqetësimet e tyre. Kanë të drejtë të shprehin mendimin, të protestojnë, të kritikojnë dhe madje të jenë kundër meje.
Siç e shihni, Zvërneci nuk është më në qendër të protestave. Kjo temë ka dalë prej javësh nga axhenda. Flamingot kanë mbetur si simbol, sepse janë një simbol i fortë, por njerëzit kanë shumë arsye të tjera për të dalë në rrugë. Dhe unë i kuptoj. Nuk po flas për ta.
Lëvizja protestuese përbëhet nga dy pjesë. Nga njëra anë janë qytetarët e zakonshëm. Për ta kam shumë respekt dhe përpiqem të kuptoj çfarë i shqetëson. Nga ana tjetër janë organizatorët, ata që i drejtojnë dhe i kontrollojnë këto protesta. Pikërisht atyre u referohem kur flas për “udhëzime”. Janë dy gjëra krejtësisht të ndryshme.