Koha që fëmijët kalojnë para ekraneve vijon të jetë një nga temat më të diskutuara nga prindërit, mësuesit dhe ekspertët, shpesh e lidhur me probleme si depresioni, çrregullimet e gjumit dhe vështirësitë në sjellje. Megjithatë, një numër gjithnjë e më i madh studiuesish argumentojnë se provat shkencore nuk mbështesin plotësisht idenë se ekranet dëmtojnë drejtpërdrejt zhvillimin e trurit të fëmijëve.
Sipas një analize të publikuar nga BBC, profesori i psikologjisë Pete Etchells, nga Bath Spa University dhe autor i librit Unlocked: The Real Science of Screen Time, thotë se rishikimi i qindra studimeve nuk ka gjetur prova bindëse që koha para ekranit shkakton pasoja serioze për shëndetin mendor të fëmijëve dhe adoleshentëve.
Etchells thekson se shumë kërkime mbështeten në vetëraportimin e fëmijëve për kohën që kalojnë para pajisjeve elektronike, një metodë që mund të mos pasqyrojë gjithmonë realitetin.
Në të njëjtën linjë, një analizë e Shoqatës Amerikane të Psikologjisë, e publikuar në vitin 2021 dhe e bazuar në 33 studime ndërkombëtare, arriti në përfundimin se përdorimi i telefonave inteligjentë, rrjeteve sociale dhe videolojërave ka vetëm një ndikim të vogël në problemet e shëndetit mendor te të rinjtë.
Edhe shqetësimet lidhur me ndikimin e dritës blu në cilësinë e gjumit nuk janë konfirmuar plotësisht. Një rishikim i 11 studimeve, i publikuar në vitin 2024, nuk gjeti prova të qarta se përdorimi i ekraneve një orë para gjumit e bën më të vështirë rënien në gjumë.
Ekspertët nënvizojnë se nuk ka rëndësi vetëm koha e kaluar para ekranit, por edhe mënyra se si përdoret ajo. Ka një ndryshim të madh mes përdorimit të teknologjisë për të mësuar, komunikuar me miqtë apo zhvilluar aftësi krijuese dhe kalimit të orëve duke konsumuar pa ndërprerje përmbajtje në rrjetet sociale ose materiale me ndikim negativ.
Një tjetër studim, i cili analizoi mbi 11 mijë e 500 skanime të trurit të fëmijëve të moshës 9 deri në 12 vjeç, zbuloi se përdorimi i ekraneve lidhej me disa ndryshime në mënyrën se si komunikojnë rajone të caktuara të trurit. Megjithatë, studiuesit nuk gjetën prova se këto ndryshime shoqëroheshin me përkeqësim të mirëqenies mendore apo të aftësive njohëse, edhe tek fëmijët që kalonin disa orë në ditë para ekraneve.
Shkencëtarët paralajmërojnë gjithashtu se shpesh ngatërrohet lidhja mes dy fenomeneve me marrëdhënien shkak-pasojë. Për shembull, disa studime kanë treguar se adoleshentët që vuajnë nga depresioni përdorin më shumë telefonin, por faktorët që lidhen më fort me gjendjen e tyre janë vetmia dhe izolimi social, jo vetë përdorimi i pajisjeve elektronike.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se rreziqet e botës online janë reale. Ata rekomandojnë që fëmijët të mbrohen nga ngacmimet në internet, mashtrimet, përmbajtjet e papërshtatshme dhe materialet e dëmshme.
Sipas studiuesve, sfida kryesore nuk është vetëm kufizimi i kohës para ekranit, por krijimi i një përdorimi të sigurt, të balancuar dhe me vlerë të teknologjisë, që të mbështesë zhvillimin dhe mirëqenien e fëmijëve.