Qumështi i gomarit ka shijen e dashurisë”, thotë Fatiko Basha teksa përkëdhel gomarin e saj të preferuar, Lizën, përpara se të mblidhte qumështin e kafshës. Ai gjithashtu bën atë që njihet si një nga djathrat më të shtrenjtë në botë.
Në një fermë të vogël në rajonin jugor të Gjirokastrës në Shqipëri, zonja Basha dhe bashkëshorti i saj Veiz përdorin qumësht gomari për të bërë djathë, gjizë ose hirrë.
Për mijëra vjet, ajo është vlerësuar për virtytet e saj të shumta.
Legjenda pohon se Kleopatra u zhyt në banjot e qumështit të gomarit që i garantonin bukurinë dhe rininë e saj.
Por, duke lënë mënjanë legjendat, “shëron fëmijët, është një ilaç natyral për rrugët e frymëmarrjes, alergjitë dhe sistemin imunitar”, tha zonja Basha.
Veizi pastroi gjinjtë e një nëne, duke e përkëdhelur kafshën në përpjekje për t’i rrjedhur qumështin, teksa e shikonte mëza, Xhoia.
“Pavarësisht moshës, gomarët janë si fëmijë”, tha Basha duke buzëqeshur. Ata kanë nevojë për shumë dashuri për të prodhuar qumësht, thotë ai.
“Francezët thonë se një vakt pa djathë është një bukuri që i mungon syrit, por djathi i gomarit është me të vërtetë qershia mbi tortë”, tha Jaco Meci, një veteriner që prodhon gjithashtu djathin e gomarit që gjendet në menunë e restoranteve të Tiranës.
Klientët e preferojnë të freskët, 48 orë pasi është përgatitur, tha Elio Troqe, pronar i lokalit Oxhaket në kryeqytet.
“I shtrenjtë, por shumë i shijshwm, është shoqërimi perfekt i një vakti me verë të mirë”, tha ai.
Një ‘sekret bukurie’
Në punishten e saj të vogël, farmacistja Fabjola Meci nuk fermenton qumësht për të bërë djathë, por përgatit një sërë produktesh kozmetike me qumësht gomari, të cilat gjithashtu kanë fituar popullaritet vitet e fundit.
“Qumështi i gomarit është një sekret i vërtetë bukurie”, tha 24-vjeçarja teksa nxitonte të përfundonte porosinë e fundit të një kremi dite ultra të butë.
Zonja Meci ka lançuar markën e saj, Leva Natural, dhe me afrimin e sezonit festiv, ajo tha se shpresonte që së shpejti të mund të eksportonte produktet e saj të qumështit të gomarit në mbarë botën.
Dhe ajo di si ta shesë, duke këmbëngulur: “Kremi i fytyrës me qumësht gomari është një kënaqësi… Pasi ta kesh përdorur, është e vështirë të heqësh dorë”.