Dhimbja e fytit është një nga simptomat më të zakonshme të infeksioneve të rrugëve të sipërme të frymëmarrjes dhe mund të ketë shkaqe të ndryshme: bakteriale, virale apo më rrallë parazitare. Për të vendosur trajtimin e duhur dhe për të shmangur përdorimin e panevojshëm të antibiotikëve, diagnostikimi mikrobiologjik është i domosdoshëm.
Shkaktarët më të shpeshtë
Streptococcus pyogenes – shkaktari bakterial më i zakonshëm
- Simptoma: dhimbje e papritur fyti, temperaturë e lartë, dhimbje gjatë gëlltitjes, skuqje e fytit, shpesh shtresa të bardha në bajame
- Diagnostikimi: test i shpejtë për streptokokë ose strisho i fytit me antibiogram
- Pse është i rëndësishëm: trajtimi i hershëm parandalon komplikime si ethet reumatizmale ose glomerulonefriti
Virusi Epstein-Barr (EBV) – shkakton mononukleozën infektive
- Simptoma: dhimbje e zgjatur e fytit, lodhje, temperaturë, nyje limfatike të zmadhuara, zmadhim i shpretkës dhe mëlçisë
- Diagnostikimi: analiza serologjike EBV IgM dhe IgG, hemogram për limfocitet atipike
Adenovirusi – infeksione virale të zakonshme, veçanërisht te fëmijët
- Simptoma: dhimbje fyti, konjuktivit, temperaturë, simptoma të përgjithshme të frymëmarrjes
- Diagnostikimi: serologji IgM/IgG ose PCR në raste të veçanta
Citomegalovirusi (CMV)
- Simptoma: dhimbje fyti, lodhje, temperaturë, zakonisht e lehtë, por rëndësishme te pacientët me imunitet të dobësuar
- Diagnostikimi: serologji dhe në disa raste PCR
Toxoplasma gondii – shkaktar më i rrallë
- Simptoma: dhimbje fyti, lodhje, nyje limfatike të zmadhuara
- Diagnostikimi: teste serologjike IgM, IgG dhe aviditet
Kur duhet të bëni analiza
Analizat rekomandohen kur:
- Dhimbja e fytit është e fortë dhe gëlltitja vështirësohet
- Shfaqet temperaturë e lartë
- Ka shtresa të bardha në bajame ose nyje limfatike të zmadhuara
- Simptomat zgjasin më shumë se disa ditë ose nuk ka përmirësim pas trajtimit fillestar
Pse janë të rëndësishme testet
- Ndihmojnë të dallohen infeksionet bakteriale nga ato virale
- Parandalojnë përdorimin e panevojshëm të antibiotikëve
- Mundësojnë trajtim më efektiv dhe të synuar
- Ulin rrezikun e komplikimeve afatshkurtra dhe afatgjata
Gjatë sezonit të infeksioneve respiratore, rekomandohet gjithashtu testimi për Influenza dhe SARS-CoV-2 për të përcaktuar shkakun real të dhimbjes së fytit.