Një bakter i rrezikshëm po përhapet gjithnjë e më shumë në detet e Evropës, duke shkaktuar shqetësim tek autoritetet shëndetësore. Bëhet fjalë për bakterin Vibrio, i cili mund të shkaktojë infeksione të rënda përmes konsumimit të frutave të detit të pagatuar ose kontaktit me ujë të kontaminuar. Sipas Qendrës Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC), rritja e temperaturave të ujërave bregdetare për shkak të ndryshimeve klimatike po krijon një mjedis ideal për përhapjen e këtij bakteri.
Çfarë është vibrioza?
Vibrioza është një infeksion serioz që shkaktohet nga disa lloje të baktereve Vibrio. Ato jetojnë natyrshëm në ujërat bregdetare të ngrohta, ku përzihen uji i kripur dhe ai i ëmbël, sidomos kur temperatura është e lartë dhe niveli i kripës relativisht i ulët. Bakteret mund të futen në trup përmes konsumimit të frutave të detit të pagatuar ose nëpërmjet plagëve të hapura që bien në kontakt me ujin e kontaminuar.
Ku është më i përhapur?
Raste të vibriozës po shfaqen gjithnjë e më shpesh në verë në pjesë të ndryshme të Evropës, veçanërisht në Detin Baltik – një zonë me kripësi të ulët që favorizon shumimin e baktereve. Megjithatë, rastet po shtohen edhe në zona të tjera si Deti i Veriut, dhe me rritjen e mëtejshme të temperaturave, rreziku pritet të përhapet edhe në brigje të tjera evropiane.
Llojet më të rrezikshme të Vibrio-s në Evropë
Vibrio parahaemolyticus – mund të shkaktojë gastroenterit (probleme të aparatit tretës) tek persona të shëndetshëm.
Vibrio vulnificus – shumë i rrezikshëm; mund të shkaktojë infeksione të rënda, sepsë dhe vdekje, sidomos tek persona me imunitet të dobët.
Vibrio cholerae – mund të çojë në sepsë, edhe pse nuk është gjithmonë e lidhur me kolerën.
Si transmetohet?
Infeksioni mund të ndodhë në dy mënyra kryesore:
Përmes ushqimit: kryesisht nga konsumimi i frutave të detit të pagatuar ose të gatuar jo mirë.
Përmes kontaktit me ujë të ndotur: bakteret mund të hyjnë në organizëm përmes plagëve të hapura ose prerjeve në lëkurë gjatë larjes në ujë të ndotur.
Persona në rrezik më të lartë janë ata me sëmundje të mëlçisë, sistem imunitar të dobësuar apo sëmundje kronike.
Simptomat e infeksionit me Vibrio
Në rastin e infeksioneve ushqimore: diarre e ujshme; dhimbje barku; nauze dhe të vjella; ethe dhe të dridhura
Në rastin e infeksioneve të plagëve: skuqje, ënjtje dhe dhimbje në zonën e prekur
Nëse nuk trajtohen, infeksionet e plagëve mund të përkeqësohen, duke çuar në komplikime të rënda si infeksione të gjakut, sepse, apo edhe amputim gjymtyrësh.
Si të mbroheni?
Mos konsumoni fruta deti të pagatuar ose të gatuar pjesërisht, veçanërisht midhje dhe molusqe.
Shmangni larjen në det nëse keni plagë të hapura, prerje apo shpime të fundit në lëkurë.
Mbulojeni zonën e dëmtuar me fasho rezistente ndaj ujit nëse ekspozimi në ujë është i pashmangshëm.
Lani menjëherë çdo plagë që bie në kontakt me ujë deti, me ujë të pastër dhe të freskët.
ECDC paralajmëron se rreziku nga Vibrio do të vazhdojë të rritet nëse ndryshimet klimatike nuk frenohen, duke e bërë këtë bakter një kërcënim të rëndësishëm për shëndetin publik në zonat bregdetare.