Vala e jashtëzakonshme e të nxehtit që goditi Europën në fund të muajit qershor dyshohet se ka shkaktuar më shumë se 12 mijë vdekje shtesë në disa vende të kontinentit. Të dhënat paraprake tregojnë një rritje të ndjeshme të vdekshmërisë gjatë periudhës kur temperaturat arritën nivele rekord, duke shtuar shqetësimet për ndikimin e ndryshimeve klimatike në shëndetin publik.
Sipas vlerësimeve fillestare, rreth 10 mijë vdekje shtesë u regjistruan gjatë periudhës 22-28 qershor në Gjermani, Francë, Belgjikë, Spanjë, Holandë, Zvicër dhe Luksemburg. Ndërkohë, në Angli dhe Uells temperaturat ekstreme besohet se kanë shkaktuar rreth 2,200 viktima të tjera, duke e çuar bilancin total mbi 12 mijë.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se shifrat janë ende paraprake dhe mund të rriten pas përfundimit të analizave. Platforma europiane EuroMOMO ka raportuar një rritje të konsiderueshme të vdekshmërisë gjatë javës së fundit të qershorit, me mbi 14 mijë vdekje shtesë të regjistruara në 24 vende europiane.
“Vera nuk ka përfunduar. Ne kemi mjetet për të parandaluar këto vdekje. Për momentin, shumë qeveri ende e trajtojnë nxehtësinë si një fenomen meteorologjik dhe jo si një emergjencë shëndetësore”, deklaroi Hans-Henri Kluge, drejtori rajonal i Organizatës Botërore të Shëndetësisë për Europën.
Epidemiologu Lasse Festergaard, nga instituti danez i kërkimit Statens Serum Institut dhe koordinator i EuroMOMO, tha se të dhënat aktuale nuk tregojnë shkaqe të tjera që mund të shpjegojnë rritjen e vdekshmërisë.
“Për aq sa dimë, nuk ka shkaqe të tjera për këtë vdekshmëri të tepërt nga nxehtësia dhe kjo është tragjike”, u shpreh ai për AFP.
Megjithatë, ekspertët theksojnë se rezultatet përfundimtare kërkojnë kohë, pasi zakonisht duhen disa javë për të përcaktuar me saktësi ndikimin e temperaturave ekstreme. Gjithashtu, mënyrat e llogaritjes së vdekjeve të lidhura me nxehtësinë ndryshojnë nga një vend në tjetrin.
Bilanci sipas vendeve
Në Spanjë, sistemi kombëtar i monitorimit të vdekshmërisë (MoMo) vlerësoi se rreth 610 persona humbën jetën si pasojë e të nxehtit gjatë periudhës 22-28 qershor. Pjesa më e madhe e viktimave ishin persona mbi moshën 85 vjeç.
Gjermania regjistroi rreth 5,780 vdekje shtesë gjatë javës së 26-të të vitit, krahasuar me mesataren e katër viteve të mëparshme, sipas të dhënave të Zyrës Federale të Statistikave. Instituti Robert Koch, autoriteti gjerman i shëndetit publik, bëri të ditur se numri i viktimave nga temperaturat e larta këtë verë ka tejkaluar atë të gjashtë viteve të fundit.
Në Francë, autoritetet raportuan mbi 2,000 vdekje më shumë gjatë javës së 26-të krahasuar me javën paraardhëse. Në Belgjikë, instituti shkencor Sciensano evidentoi 753 vdekje shtesë vetëm më 27 dhe 28 qershor, ndërsa në periudhën 18 qershor – 1 korrik u regjistruan gjithsej 1,747 viktima, shifra më e lartë gjatë një vale të nxehti në shekullin XXI.
Në Holandë, të dhënat e Institutit Kombëtar për Shëndetin Publik dhe Mjedisin tregojnë rreth 600 vdekje shtesë gjatë javës 22-28 qershor. Në Zvicër u raportuan rreth 220 viktima për të njëjtën periudhë, ndërsa Luksemburgu regjistroi 23 vdekje të lidhura me temperaturat ekstreme.
Ekspertët paralajmërojnë se me rritjen e shpeshtësisë së valëve të të nxehtit, masat për mbrojtjen e shëndetit publik duhet të trajtojnë temperaturat ekstreme si një krizë shëndetësore dhe jo vetëm si një fenomen të motit.