Qeveria e Shqipërisë dhe Qeveria e Republikës Federale të Gjermanisë përmbyllën me sukses Negociatat për Bashkëpunimin për Zhvillim 2026 në Tiranë, duke perfunduar me nënshkrimin e Protokollit të ri të Bashkëpunimit për Zhvillim për periudhën 2026-2028.
Dita e parë e negociatave u përqendrua në një dialog të gjerë politik dhe sektorial, duke adresuar procesin e integrimit të Shqipërisë në BE, qeverisjen e mirë dhe avancimin e reformave kyçe. Kuadri i bashkëpunimit vijon të fokusohet në tre shtylla kryesore.
Shtylla e parë, zhvillimi ekonomik i qëndrueshëm, arsimi dhe punësimi, mbështet arsimin dhe formimin profesional, zhvillimin e sektorit privat dhe SME-ve, zhvillimin rural dhe inovacionin, me synimin për të forcuar konkurrueshmërinë e Shqipërisë dhe përgatitjen e ekonomisë për integrim në tregun e Bashkimit Europian.
Shtylla e dytë, klima, energjia dhe tranzicioni i drejtë, prioritizon energjinë e rinovueshme, eficiencën energjetike, zhvillimin urban të qëndrueshëm dhe qëndrueshmërinë ndaj klimës, duke kontribuar në tranzicionin e gjelbër dhe sigurinë energjetike të Shqipërisë.
Qeverisja dhe integrimi në BE mbeten prioritete ndërsektoriale, duke mbështetur reformat në shtetin e së drejtës, kapacitetet institucionale, transparencën dhe luftën kundër korrupsionit.
Në këtë kuadër, të dy palët vlerësuan progresin e rëndësishëm të Shqipërisë në rrugën europiane, përfshirë hapjen e të gjitha grupe-kapitujve të negociatave me BE-në në vitin 2025, duke shënuar një fazë kritike drejt anëtarësimit. Gjermania rikonfirmoi rolin e saj si partner afatgjatë dhe i besueshëm në mbështetje të agjendës së reformave, stabilitetit rajonal dhe procesit të integrimit europian të Shqipërisë.
Nisur nga sfidat e zbatimit, veçanërisht në sektorin e ujit dhe ujërave të ndotura, pala shqiptare sinjalizoi një ndalesë të përkohshme për angazhime të reja me kredi në disa fusha të përzgjedhura, duke vendosur theks më të madh në përmirësimin e realizimit dhe performancës së projekteve në vijim.
Të dy palët ranë dakord të prioritizojnë efikasitetin, procedura më të shpejta dhe koordinim më të fortë, ndërsa financimet e ardhshme do të fokusohen gjithnjë e më shumë në sektorë strategjikë si energjia.
Dita e dytë e negociatave iu dedikua finalizimit të Protokollit, e ndjekur nga ceremonia zyrtare e nënshkrimit, duke shënuar një fazë të re në bashkëpunimin Shqipëri–Gjermani.
Protokolli i ri përfshin 29 milionë euro angazhime të reja financiare, të përbëra nga:
– 14 milionë euro në Bashkëpunim Financiar (financim i orientuar drejt investimeve, kryesisht në formë grantesh)
– 15 milionë euro në Bashkëpunim Teknik (ekspertizë, këshillim dhe mbështetje për ngritjen e kapaciteteve)
Kjo shpërndarje pasqyron një qasje të balancuar ndërmjet investimeve në infrastrukturë dhe forcimit institucional.
Në kuadër të shtyllës së zhvillimit ekonomik, financimi përfshin:
– 12 milionë euro për Fondin Rajonal të Sfidës për forcimin e arsimit profesional dhe aftësive për tregun e punës
– 4 milionë euro për ProSEED 3.0 për rritjen e konkurrueshmërisë, inovacionit dhe integrimit në zinxhirët europianë të vlerës
– 4 milionë euro për Zhvillimin Rural të Qëndrueshëm për mbështetjen e bujqësisë, turizmit dhe bizneseve rurale
Në kuadër të shtyllës së klimës dhe energjisë, financimi përfshin:
– 2 milionë euro për mbështetjen e zbatimit të projektit “Green Transport Tirana”, përfshirë sistemin e parë Bus Rapid Transit me autobusë elektrikë
– 4 milionë euro për ekonominë qarkulluese dhe sistemet e menaxhimit të mbetjeve në përputhje me standardet e BE-së
– 0.5 milionë euro për mbështetjen e reformave në transportin urban të qëndrueshëm
Në mbështetje të integrimit në BE dhe qeverisjes, Protokolli përfshin:
– 1.5 milionë euro për forcimin e negociatave të anëtarësimit në BE përmes asistencës teknike të synuar
– 1 milion euro përmes Fondit të Studimeve dhe Ekspertizës për mbështetjen e reformave dhe përgatitjen e projekteve
– Mbështetje shtesë të targetuar për përafrimin ligjor me acquis të BE-së.
Marrëveshja thekson gjithashtu prioritete të rëndësishme ndërsektoriale, përfshirë barazinë gjinore, menaxhimin e migracionit, luftën kundër korrupsionit, zhvillimin e sektorit privat dhe bashkëpunimin rajonal në Ballkanin Perëndimor, përfshirë përmes Procesit të Berlinit.
Të dy palët nënvizuan se zbatimi efektiv mbetet thelbësor.
Ky moment i rëndësishëm rikonfirmon mbështetjen e vazhdueshme të Gjermanisë për Shqipërinë përmes një kombinimi të asistencës financiare, ekspertizës teknike dhe bashkëpunimit strategjik, duke kontribuar në zhvillimin e qëndrueshëm, tranzicionin e gjelbër dhe një rrugë të mirëpërgatitur drejt anëtarësimit në Bashkimin Europian.