Aeroportet europiane përballen me mungesa “sistematike” të karburantit për avionë nëse Ngushtica e Hormuzit nuk rihapet plotësisht brenda tre javësh, ka paralajmëruar industria.
Këshilli Ndërkombëtar i Aeroporteve për Europën (ACI Europe), që përfaqëson aeroportet e BE-së, tha se rezervat e karburantit për avionë po pakësohen, ndërsa “ndikimi i aktivitetit ushtarak mbi kërkesën” po e rëndon më tej furnizimin.
Në një letër të parë nga Financial Times, organizata paralajmëroi komisionerin e transportit të BE-së, Apostolos Tzitzikostas, për “shqetësimet në rritje të industrisë së aeroporteve mbi disponueshmërinë e karburantit për avionë dhe nevojën për monitorim dhe veprim proaktiv nga BE-ja”.
“Nëse kalimi përmes Ngushticës së Hormuzit nuk rifillon në mënyrë të konsiderueshme dhe të qëndrueshme brenda tre javëve të ardhshme, mungesa sistematike e karburantit për avionë do të bëhet realitet për BE-në,” thuhej në letër.
Organizata shtoi se afrimi i sezonit kulmor veror — “kur udhëtimi ajror mundëson të gjithë ekosistemin turistik nga i cili varen shumë ekonomi të BE-së” — i ka shtuar këto shqetësime.
Disa vende aziatike, përfshirë Vietnamin, kanë filluar të kufizojnë shpërndarjen e karburantit për avionë për shkak të mungesave, por Evropa deri tani nuk ka pasur mungesa të përhapura, megjithëse çmimet e karburantit janë dyfishuar dhe linjat ajrore kanë paralajmëruar anulime.
Pavarësisht njoftimit të Donald Trump për një armëpushim dyjavor në luftën me Iranin, çmimet globale të naftës kanë mbetur të larta.
Çmimet standarde të karburantit për avionë në Evropën veriperëndimore u mbyllën në 1,573 dollarë për ton të enjten, sipas agjencisë Argus Media. Kjo krahasohet me rreth 750 dollarë për ton para luftës me Iranin.
Linjat ajrore evropiane thonë se duhet të kenë mjaftueshëm karburant për disa javë, por furnitorët nuk mund të garantojnë dërgesa për muajin maj.
Fundjavën e kaluar, katër aeroporte italiane vendosën kufizime për karburantin për avionë pas ndërprerjeve te një furnitor kyç, megjithëse mungesa nuk lidhej drejtpërdrejt me Ngushticën e Hormuzit, rruga tranzite për rreth 40 për qind të furnizimit botëror me karburant për avionë.
Në letrën e saj, ACI Europe bëri thirrje për monitorim në nivel BE-je të furnizimit për të ndihmuar industrinë të koordinojë reagimin e saj.
“Për momentin nuk ka hartëzim/vlerësim dhe monitorim në nivel të BE-së të prodhimit dhe disponueshmërisë së karburantit për avionë,” thuhej në letër.
“Një krizë furnizimi do të prishte rëndë operacionet aeroportuale dhe lidhjet ajrore, me rrezikun e ndikimeve të forta ekonomike për komunitetet e prekura dhe për Evropën në rast të mungesës sistematike të karburantit për avionë.”
Linjat ajrore kanë filluar të shkurtojnë shërbimet pasi çmimet më të larta të karburantit kanë bërë disa linja të paqëndrueshme ekonomikisht.
Delta Air Lines tha këtë javë se do të ulë kapacitetin me 3.5 për qind, duke përfshirë disa fluturime gjatë javës dhe natën, për të kompensuar ndikimin e kostove më të larta të karburantit. Kompania pret 2 miliardë dollarë kosto shtesë për karburant mes prillit dhe qershorit.
Air New Zealand gjithashtu ka shkurtuar disa fluturime për shkak të kostove më të larta të karburantit dhe linja ajrore polake LOT po redukton disa shërbime më pak të kërkuara, ndërsa pret edhe rritje të çmimeve të biletave./MONITOR