Me ish-udhëheqësin e rrëzuar të Venezuelës, Nicolas Maduron, tashmë në një burg amerikan, presidenti amerikan, Donald Trump, paralajmëroi udhëheqësit autoritarë të vendit të Amerikës së Jugut se do ta “paguajnë një çmim shumë të madh” nëse nuk “bashkëpunojnë” me Uashingtonin, edhe mes shqetësimeve globale për sulmin ushtarak amerikan.
Trump, në një intervistë të publikuar më 4 janar në The Atlantic, paralajmëroi presidenten në detyrë të Venezuelës, Delcy Rodriguez, se “nëse ajo nuk bën atë që është e drejtë, do të paguajë një çmim shumë të madh, ndoshta më të madh se Maduro”.
Rodriguez, e krahut të majtë politik, ishte zëvendëspresidente e Maduros përpara se të emërohej presidente në detyrë më 4 janar. Ajo e quajti veprimin e SHBA-së shkelje të Kartës së OKB-së dhe u zotua se “ne nuk do të jemi kurrë më skllevër”.
Maduro, më 4 janar, ndodhej në një burg amerikan pasi ishte transportuar në Nju Jork pas kapjes së tij nga forcat amerikane gjatë sulmit që u dënua nga Irani, Rusia dhe aleatë të tjerë të vendit të Amerikës së Jugut, por u përshëndet nga venezuelianët që jetojnë në mërgim.
Një video e postuar nga Fox News në rrjetet sociale tregonte Maduron, 63 vjeç, duke u shoqëruar nga agjentë federalë dhe duke u thënë gazetarëve: “Natën e mirë, Gëzuar Vitin e Ri.”
Ai dhe bashkëshortja e tij — e cila gjithashtu u kap gjatë bastisjes — planifikohet të paraqiten në gjykatë më 5 janar për t’u përballur me akuza për drogë.
Në një konferencë shtypi, Trump e përshëndeti operacionin ushtarak në Venezuelë, por nuk dha detaje.. Një gjeneral i lartë amerikan tha se 150 avionë amerikanë ishin përfshirë në sulm pas muajsh përgatitjesh.
Shifrat e viktimave nuk u zbuluan. Trump tha se disa zyrtarë amerikanë u plagosën, por shtoi se ata janë mirë. Ndërkohë, Kuba tha se 32 anëtarë të forcave të saj të sigurisë u vranë në Venezuelë gjatë sulmit amerikan.
Trump shkaktoi reagime kur tha se Shtetet e Bashkuara do ta “drejtojnë” përkohësisht vendin e Amerikës së Jugut “derisa të vijë momenti kur të mund të bëjmë një tranzicion të sigurt, të duhur dhe të matur”.
Nuk ishte menjëherë e qartë se çfarë nënkuptonte Trump me atë që SHBA-ja do ta “drejtojë” vendin. Ai u tha gazetarëve se po “caktonte njerëz” nga kabineti i tij për të qenë përgjegjës në Venezuelë, pa dhënë detaje shtesë.
Zyrtarë të administratës amerikane — përfshirë sekretarin e Shtetit, Marco Rubio — nuk dhanë sqarime kur u pyetën gjatë emisioneve televizive më 4 janar për planin e Trumpit.
Rodriguez sinjalizon gatishmëri për pajtim
Gjykata e Lartë e Venezuelës urdhëroi që Rodriguez të merrte rolin e presidentes në detyrë të qeverisë së majtë.
Trump fillimisht shprehu mbështetje për Rodriguez, duke thënë se “ajo në thelb është e gatshme të bëjë atë që ne mendojmë se është e nevojshme për ta bërë Venezuelën sërish të madhe”.
Rodriguez — e cila mbështetet nga ushtria venezueliane — fillimisht u shfaq sfiduese, duke e quajtur Maduron “presidentin e vetëm” të vendit dhe duke e cilësuar sulmin amerikan si një “njollë të tmerrshme” në marrëdhënie.
Pasi Trump sinjalizoi se ishte gati të kryente një valë të dytë veprimesh ushtarake në Venezuelë nëse do të ishte e nevojshme, Rodriguez zbuti qëndrimin e saj, duke shkruar në rrjetet sociale herët më 5 janar se Karakasi kërkonte një marrëdhënie “të balancuar dhe të respektueshme” me Uashingtonin.
“Ne i shtrijmë një ftesë qeverisë amerikane për të punuar së bashku në një agjendë bashkëpunimi që synon zhvillimin e përbashkët,” shkroi ajo.
Sulmet amerikane në Venezuelë dhe kapja e Maduros u dënuan ashpër nga disa aleatë të Karakasit, si dhe nga Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, i cili tha se veprimi ushtarak amerikan vendos një “precedent të rrezikshëm”.
Agjencitë e lajmeve cituan burime që thanë se Këshilli i Sigurimit i OKB-së do të mblidhet në orën 10:00 të mëngjesit më 5 janar për të diskutuar operacionin amerikan. Kolumbia, e mbështetur nga Rusia dhe Kina, kërkoi seancën, thanë diplomatët.
Reagimi i diasporës venezueliane
Për Jesus Guarecucon, një mjek venezuelian në fund të të tridhjetave që jeton në Miami, Florida, lajmi solli një ndjenjë lehtësimi të shumëpritur.
“Ne jemi absolutisht të lumtur për atë që ndodhi. Kjo është diçka që e kemi pritur për kaq shumë kohë”, i tha Guarecuco Radios Evropa e Lirë.
Guarecuco tha se shumë venezuelianë ndihen sikur nuk janë dëgjuar, pavarësisht viteve të tëra thirrjesh drejtuar komunitetit ndërkombëtar, përfshirë Kombeve të Bashkuara.
Guarecuco jeton në Shtetet e Bashkuara që nga viti 2018, pasi u largua nga Venezuela dhe kërkoi azil politik, për të cilin tha se erdhi si pasojë e përndjekjes së lidhur me aktivitetin e tij politik opozitar. Ai tha se zhvillimet janë pritur me një përzierje lehtësimi dhe pasigurie mes venezuelianëve.
“Shumë venezuelianë janë të hutuar për atë që do të ndodhë më pas. Mendoj se kjo është si një lojë shahu. Duhet të bëhen shumë lëvizje politike”, tha ai, duke shprehur shpresën se ky veprim do të çojë drejt një qeverie tranzitore dhe, përfundimisht, drejt vendosjes në pushtet të kandidatit opozitar Edmundo Gonzalez.
“Ne e dimë që do të marrë kohë, por kjo është ajo që po presim”, tha ai.
Ai shtoi se çdo përfshirje amerikane ka të ngjarë të shoqërohet me marrëveshje të reja, veçanërisht lidhur me naftën, nga të cilat, sipas tij, mund të përfitojnë të dy ekonomitë.
“Nëse i pyet njerëzit e zakonshëm, atyre në të vërtetë nuk u intereson nafta”, tha ai. “Ajo që duan është largimi i Maduros, bashkë me rrethin e tij të ngushtë. Ata duan një qeveri të re, një Venezuelë të re ku njerëzit mund të punojnë, të kenë mundësi dhe një vend të ri. Kjo është ajo që po presim”, tha Guarecuco.