Vendimi i kompanisë së lidhur me dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump për t’u tërhequr nga një projekt luksoz në Beograd shihet si një sinjal i fortë politik se presidenti serb Aleksandar Vuçiç ka konsumuar marrëdhëniet me Uashingtonin.
Kështu vlerëson analisti i politikës së jashtme, Boshko Jakshiq, i cili, sipas mediave serbe, shprehet se ky zhvillim është më shumë se një vendim biznesi. Sipas tij, “Trump nuk dëshiron më ta shohë Vuçiçin me sy”.
Jakshiq thekson se edhe përpjekja e fundit e Vuçiçit për të riparuar marrëdhëniet e dëmtuara me SHBA-në ka dështuar, ndërsa shpjegimi zyrtar për tërheqjen nga projekti është tejet domethënës.
Njoftimi për tërheqjen e kompanisë Affinity Partners u publikua më 15 dhjetor, pikërisht ditën kur Prokuroria për Krim të Organizuar në Serbi ngriti aktakuzë ndaj ministrit të Kulturës, Nikolla Sellakoviç, lidhur me heqjen e statusit të monumentit kulturor për ndërtesën e Shtabit të Përgjithshëm.
Në një deklaratë për Radio Evropa e Lirë, kompania investuese u shpreh se vizioni i saj për projektin në Beograd ishte të pasqyronte përparimin e Serbisë, por theksoi se “projektet me kuptim duhet të bashkojnë, jo të ndajnë”, duke njoftuar tërheqjen nga aplikimi “nga respekti për popullin e Serbisë dhe qytetin e Beogradit”.
Sipas Jakshiqit, ky mesazh nga ana tjetër e Atlantikut përputhet plotësisht me prishjen graduale të marrëdhënieve amerikano-serbe muajt e fundit. Ai kujton pakënaqësinë në qarqet amerikane ndaj sjelljes së Vuçiçit në maj të këtij viti, kur presidenti serb u përpoq të merrte pjesë në konventën republikane në Florida.
Vuçiç kishte udhëtuar në SHBA në pranverë, por u kthye papritur pas vetëm dy ditësh, zyrtarisht për arsye shëndetësore. Sipas raportimeve jozyrtare, ai shpresonte të takohej me Trumpin, takim që nuk u realizua.
“Përshtypja ime është se Vuçiç i ka shpërdoruar të gjitha shanset e tij me Trumpin, njësoj siç bëri më herët me Moskën dhe Bashkimin Evropian”, vlerëson Jakshiq. Ai shton se Uashingtoni nuk ia ka falur përpjekjet e Vuçiçit për të përfshirë faktorë amerikanë në afera të brendshme korrupsioni.
Duke komentuar ndikimin e këtij zhvillimi në çështje të tjera, përfshirë sanksionet amerikane ndaj Industrisë Serbe të Naftës, Jakshiq thekson se bëhet fjalë për një vazhdimësi problemesh në raportet e Vuçiçit me SHBA-në.
Projekti i braktisur parashikonte ndërtimin e një kompleksi banimi dhe biznesi me markën Trump, në truallin ku ndodheshin ndërtesat e Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë së Jugosllavisë, të shkatërruara gjatë bombardimeve të NATO-s në vitin 1999.
Vuçiç ka deklaruar se Serbia humbi një investim prej të paktën 750 milionë eurosh për shkak të asaj që ai e quajti “gjueti shtrigash”, duke fajësuar Prokurorinë dhe protestuesit antiqeveritarë. Ai paralajmëroi kallëzime penale ndaj të gjithë atyre që, sipas tij, kontribuuan në dështimin e projektit, ndërsa hodhi poshtë çdo akuzë për korrupsion.