Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë ka hapur për konsultim publik një projektligj që sjell ndryshime domethënëse në sektorin e energjisë elektrike, me qëllim harmonizimin e tij me direktivat e Bashkimit Evropian. Përmes këtij drafti synohet krijimi i një sistemi më të hapur, gjithëpërfshirës dhe të qëndrueshëm, ku qytetari të ketë një rol më aktiv dhe të mbrojtur.
Në thelb, projektligji fokusohet në fuqizimin e konsumatorëve, sidomos atyre në kushte të vështira ekonomike, duke garantuar akses më të lehtë në energji të përballueshme dhe të sigurt. Për herë të parë, përkufizimi i “klientit në nevojë” do të zgjerohet për të përfshirë jo vetëm të ardhurat e ulëta, por edhe faktorë të tjerë socialë, si struktura familjare, varfëria energjetike dhe mosha. Kriteret e reja do të miratohen nga Këshilli i Ministrave, në bashkëpunim me institucionet përgjegjëse për energjinë, financat dhe çështjet sociale.
Ndihma për këtë kategori qytetarësh do të përkthehet në çmime të rregulluara dhe të mbikëqyrura, për të garantuar transparencë dhe drejtësi, duke ruajtur njëkohësisht funksionimin e tregut të hapur. Çdo masë që merret në këtë drejtim do t’i raportohet Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë.
Nga konsumator pasiv në prodhues të pavarur
Një ndër risitë më të rëndësishme të draftit është promovimi i qytetarëve si pjesëmarrës aktivë në sistemin energjetik. Çdo konsumator që përmbush kriteret teknike do të ketë të drejtë të prodhojë energji për nevojat e veta deri në 500 kW, pa barriera burokratike apo tarifa të padrejta. Kjo pritet të nxisë vetëprodhimin dhe të ulë varësinë nga rrjeti i zakonshëm.
Po ashtu, qytetarëve do t’u ofrohen kontrata me çmime dinamike – që pasqyrojnë luhatjet në treg në kohë reale – përmes matësve inteligjentë. Furnizuesit do të kenë detyrimin ligjor t’i informojnë klientët për përfitimet dhe rreziqet e mundshme përpara nënshkrimit të këtyre kontratave, duke parandaluar çdo praktikë të padrejtë.
Liria për të zgjedhur furnizuesin e energjisë
Një tjetër pikë kyçe është lehtësimi i procedurave për ndërrimin e furnizuesit. Konsumatorët do të kenë të drejtë të kalojnë te një kompani tjetër brenda një kohe shumë të shkurtër – në disa raste, deri në 24 orë – duke fuqizuar konkurrencën dhe duke e bërë tregun më fleksibël dhe të hapur për furnizues të rinj. Parashikohet që deri në vitin 2031, ky proces të jetë plotësisht i funksionalizuar për të gjitha kategoritë e klientëve.